Czego filozofowie mogą nauczyć się od informatyków w zakresie stosowania metod formalnych?

W naszym wystąpieniu przedstawimy dwa epizody z historii symbolicznego paradygmatu badań nad sztuczną inteligencją, które to epizody są związane z tzw. ontologiami stosowanymi. Przedstawiając te epizody zwrócimy uwagę na sposób wykorzystania narzędzi formalnych. Na podstawie tak sformułowanych opisów zaproponujemy pewne wnioski co do sposobów uprawiania filozofii formalnej.

Od zdania elementarnego do topologicznej ontologii

W części głównej sympozjum przedstawię pewien problem szczegółowy. Rozpocznę od analizy zdania elementarnego (np. Jan mieszka w Lublinie) i pokażę, że zdanie to niekoniecznie musi być rozumiane jako elementarne. Oznacza to, że zdania proste języka naturalnego „nie trafiają” w atomowe sytuacje. Stąd propozycja, by – na przekór teorii Wolniewicza – rozważyć kraty sytuacji, w których […]

Bogate struktury matematyczne jako materiał dla ontologii formalnej

Ontologia formalna w przedstawionym ujęciu jest matematycznym modelowaniem struktur ontologicznych (w tym metafizycznych) takich jak idee, monady, pojęcia, relacja część-całość, sytuacje, światy możliwe, procesy, przedmioty, struktury identyczności, itd. W ontologii formalnej, podobnie jak we współczesnej fizyce matematycznej, powinniśmy wykorzystywać bogate struktury matematyczne. Tak jak świat kwantów w mechanice kwantowej jest skutecznie modelowany przez przestrzenie Hilberta, […]

Kiedy stosowanie narzędzi formalnych w ontologii jest niecelowe, a kiedy nawet szkodliwe?

Właściwie każda dziedzina wiedzy lub kultury może być formalizowana, w szczególności dotyczy to ontologii. Ale powstaje pytanie, czy formalizacja taka ma zawsze sens, czy przynosi jakieś korzyści. Niewątpliwie może się przyczyniać do klarowności i ścisłości dyskursu ontologicznego, jeśli formalizm jest odpowiednio dobrany. Ale istotna korzyść polega na czymś więcej, na tym, że dzięki formalizacji dostrzegamy […]

Ontologia tekstu matematycznego

Teoria mnogości rozumiana jako filozofia matematyki zakłada, że wszystkie przedmioty matematyczne, np. liczby, funkcje, relacje, ciała, przestrzenie, są zbiorami. Stąd pochodzi przekonanie, że zagadnienie istnienia w matematyce sprowadza się do istnienia zbiorów. W latach 60-tych wysunięto przeciwko tej koncepcji argument wielorakiej redukcji: liczby naturalne można przedstawić w postaci dwóch różnych zbiorów, żadnego jednak nie można […]

Ontologia formalna w Polsce

We wstępnym wykładzie sympozjum przedstawię dotychczasowe wyniki ontologów polskich, którzy wykorzystywali metody formalne. Takimi ontologami byli m. in. Salamucha, Drewnowski, Bocheński, Suszko, Omyła, Wolniewicz, Perzanowski, Woleński, Paśniczek i – prawdopodobnie – wielu innych. Przedstawię zatem główne dokonania (niestety bardzo ogólnie) powyższych filozofów formalnych z nadzieją, że w pytaniach szczegółowych uczestników sympozjum będę mógł dokładniej odpowiedzieć […]

Ontologia formalna w Polsce: wczoraj, dziś i jutro

We wstępnym wykładzie sympozjum przedstawię dotychczasowe wyniki ontologów polskich, którzy wykorzystywali metody formalne. Takimi ontologami byli m. in. Salamucha, Drewnowski, Bocheński, Suszko, Omyła, Wolniewicz, Perzanowski, Woleński, Paśniczek i – prawdopodobnie – wielu innych. Przedstawię zatem główne dokonania (niestety bardzo ogólnie) powyższych filozofów formalnych z nadzieją, że w pytaniach szczegółowych uczestników sympozjum będę mógł dokładniej odpowiedzieć […]