Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

czw12wrz10:3011:00Źródła poznania filozoficznegoprof. dr hab. Mieszko Tałasiewicz (Uniwersytet Warszawski)10:30 - 11:00 CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Epistemologii i Metafilozofii

abstrakt

W wystąpieniu poddam analizie pogląd, że źródłem poznania filozoficznego jest intuicja filozoficzna i analiza pojęciowa. Będę argumentował, że istotnie analiza pojęciowa i intuicja są podstawą filozofii, jednak należy je rozumieć inaczej niż to ma miejsce zazwyczaj. Analizy pojęciowej nie można bowiem rozumieć jako metody ustalania znaczenia terminów filozoficznych w języku potocznym, intuicja filozoficzna zaś nie może być utożsamiona z kompetencją językową zwykłych ludzi.

Argumentuję, w duchu zbliżonym do tradycji Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, iż analiza pojęciowa jest analizą postrzeganej sytuacji problemowej – wydobywaniem z różnorakich aktów poznawczych własności pewnych obiektów i relacji pomiędzy nimi – a następnie konstruowaniem pojęć, które te własności i relacje ujmują, oraz postulowaniem struktury logicznej powstającej siatki pojęciowej. Jeśli uznamy pojęcia za znaczenia pewnych wyrażeń, taka procedura jest raczej syntezą nowych znaczeń.

Synteza pojęciowa wymaga zdolności do refleksji nad treściami własnych stanów poznawczych. Przez intuicję filozoficzną rozumiem zdolność do zaawansowanej metarefleksji, czyli do ujmowania i porównywania treści stanów poznawczych, w których ujmowane są treści innych stanów poznawczych itd., aż do stanów, w których ujmowane są własności i relacje występujące w poznawanej rzeczywistości pozapodmiotowej. Twierdzę, że wiele odkryć filozoficznych ma charakter dostrzeżenia subtelnych dystynkcji właśnie w materiale własnych treści poznawczych: odróżnienie bezpośredniego i deskryptywnego sposobu odniesienia, nominalnych i propozycjonalnych aktów intencjonalnych, aktów uznających i nieuznających itd.

Taki pogląd generuje wiele pytań szczegółowych, m.in. o aprioryczność wiedzy pojęciowej, o jej intersubiektywność czy korygowalność. Ważne są także pytania o wyjątkowość filozofii na tle innych nauk, o metodologię eksperymentów myślowych czy o status filozofii eksperymentalnej. W trakcie wystąpienia postaram się odpowiedzieć przynajmniej na niektóre z nich.

dzień i godzina

(Czwartek) 10:30 - 11:00

sala

CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Epistemologii i MetafilozofiiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Marek Hetmański (UMCS)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Trybulec (UMCS)

obradom przewodniczy

dr hab. Sebastian Kołodziejczyk

Uniwersytet Jagielloński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X