Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz17:3018:00Wzniosłość jako immanencja. Herder i Wackenroder w ujęciu Johna T. Hamiltonamgr Magdalena Krasińska (Uniwersytet Warszawski)17:30 - 18:00 GG-207 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Sztuki i Estetyki

abstrakt

Celem referatu jest omówienie jednej z wiodących wartości estetycznych – wzniosłości – w perspektywie doświadczenia immanencji. Podstawą wypowiedzi będzie publikacja książkowa z zakresu estetyki autorstwa Johna T. Hamiltona, “Music, Madness and the Unworking of Language”. Hamilton, zainteresowany problemem niereprezentacyjności i przemocy sztuki muzycznej, dokonuje przeglądu kategorii wzniosłości od Pseudo-Longinosa, przez Burke’a i Kanta, na Herderze i Wackenroderze kończąc. To właśnie Herder pojmował doświadczenie muzyczne jako doświadczenie transindywidualne, wydarzające się w głębi duszy, pokrewne upojeniu. Postponując ideę mimetyczności i osobistej ekspresji w sztuce, Herder uznawał, że jeżeli muzyka cokolwiek reprezentuje, to jest to coś wspólnotowego i mnogiego. Wspólnota i tożsamość są jednak przez Herdera rozumiane w szczególny sposób – temu rozumieniu Hamilton przyporządkowuje, zachowując pewne zastrzeżenia, pojęcie „rozdzielonej wspólnoty” oraz jednostkowości Jeana-Luca Nancy’ego. Herderowi chodzi o wspólnotę niesubiektywną, nieindywidualistyczną, w której podmiot ulega anihilacji – tego rodzaju wspólnota, której udziałem staje się wzniosłość, stwarza się według niemieckiego filozofa poprzez śpiewanie i słuchanie katolickiej muzyki sakralnej. Arie, duety czy recytatywy, wprowadzone do kościelnej muzyki protestanckiej, według Herdera indywidualizują muzykę i pozbawiają ją wzniosłości. Tymczasem chóralny śpiew odzwierciedla powszechność i rozpuszczenie niezliczonej liczby głosów w jednym – w Bogu. Jedna z noweli W. H. Wackenrodera, “Berglinger”, zdaniem Hamiltona przywołuje dokładnie Herderowskie ujęcie wzniosłości transindywidualnej, quasi-mistycznej, a więc fundamentalne i przekształcające dla bohatera tego opowiadania doświadczenie wspólnoty muzyki sakralnej. Ta w gruncie rzeczy autobiograficzna opowieść posługuje się muzycznymi metaforami niereprezentatywności, by ukazać bezczynność języka reprezentacji.

dzień i godzina

(Wtorek) 17:30 - 18:00

sala

GG-207 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii Sztuki i EstetykiPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Krystyna Wilkoszewska (UJ)
Sekretarz Sekcji: dr Bogna J. Gladden-Obidzinska (UW)

obradom przewodniczy

dr hab. Wioletta Kazimierska-Jerzyk

Uniwersytet Łódzki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X