Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz11:0011:30Współczesne dekonstrukcje podmiotu a legitymizacja współczesnego państwadr hab. Arkadiusz Barut (Uniwersytet Wrocławski)11:00 - 11:30 C-605 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Filozofii Społeczeństwa, Prawa i Polityki

abstrakt

“Przedmiotem referatu będzie analiza powiązania dyskursywnego pomiędzy współczesnymi dekonstrukcjami idei podmiotu jako bytu o określonej tożsamości a sposobami legitymizacji władzy państwowej.
Przełomowi kulturowemu lat 60-tych XX wieku towarzyszy problematyzacja idei podmiotu, w ślad za nią idzie problematyzacja podmiotu praw człowieka. Tymczasem w tym właśnie okresie coraz większego znaczenia nabiera legitymizacja państwa jako instytucji ugruntowującej te prawa.
Formułowane są koncepcje przyjmujące założenie podmiotu jako teoretycznej lub politycznej fikcji, konstytutywnej dla idei praw człowieka i legitymizującej współczesne państwo liberalno-demokratyczne, wyrazem teoria wolnego dyskursu, a także koncepcja modernizacji refleksyjnej. Koncepcje te uzasadniały model państwa realizującego nie tylko prawa indywidualne, polityczne i socjalne, lecz również prawa do swobodnego kształtowania tożsamości.
Intensyfikacją tej tendencji jest rozumienie podmiotu w postmodernizmie po „zwrocie etycznym” oraz w marksizmie poststrukturalistycznym. W koncepcjach tych, programowo „antyhumanistycznych”, podmiot praw człowieka staje się ideą zwyczajowo przyjętą w pozytywnie wartościowanej praktyce społecznej lub konstrukcją ideologiczną, „pustą znaczącą” pod która można podkładać treści uzasadnione aktualnym stanem walki politycznej. Taka idea podmiotu jest uzasadnieniem dla państwa, które nie tylko chroni i wspiera różne projekty tożsamości, ale i ugruntowuje ich społeczne uznanie.
Jako uwieńczenie tego procesu jawi się podmiot nowego materializmu, kierunku myśli politycznej zakładającego upodmiotowienie wszelkich postaci materii, również nieożywionej. Na jego gruncie następuje ostateczne odejście od idei podmiotu ludzkiego jako uprzywilejowanej kategorii ontologicznej, etycznej i politycznej. Obraz świata nowego materializmu, w ocenia autora referatu – swoista dystopia, jawi się jako komplementarny z legitymizacją państwa rezygnującego z idei praw człowieka jako swego uzasadnienia, sprawującego nad jednostką coraz większą kontrolę.

dzień i godzina

(Wtorek) 11:00 - 11:30

sala

C-605 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Filozofii Społeczeństwa, Prawa i PolitykiPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Justyna Miklaszewska (UJ)
Sekretarz Sekcji: dr Jakub Szczepański (UJ)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X