Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019śr11wrz17:0017:30Wprowadzenie do greckiej wykładni bytudr Rafał Katamay (Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach)17:00 - 17:30 CTW-202 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Ontologii i Metafizyki

abstrakt

“Celem wystąpienia jest wprowadzenie do odczytania greckiego rozumienia bytu (desygnatu słowa „byt”). W sensie diachronicznym referat ogranicza się do wczesnego okresu, presokratyków, choć przedstawiona wykładnia jest charakterystyczna również dla Platona czy Arystotelesa. W sensie synchronicznym przedstawione rozwiązanie dystansuje się do późniejszych teorii i koncepcji bytu, w szczególności do rozróżnienia istoty i istnienia, bytu możliwego, wyróżnienia różnego typu użyć czasownika „być” wraz z centralną funkcją łącznikową oraz traktowania bytu jako najogólniejszego pojęcia, posiadającego maksymalny zakres i minimalną treść.

Autor wpierw ustala kontekst interpretacyjny, objaśniając pojęcie pierwotnego znaczenia czasownika „być”, następnie pojęcie zdumienia i natury. Pierwotne użycia czasownika „być” jest ściśle związane z ideą miejsca i genezy, w ramach których „być” to przede wszystkim mieć stałe miejsce poza umysłem, znajdować się w świecie, wywodzić się z czegoś pierwotniejszego. Pojęcie zdziwienia związane jest z kolei ze stanem doznawania czegoś, co przychodzi z zewnątrz i wzbudza podziw, co ma charakter obiektywnej (czynnik racjonalny), boskiej (czynnik religijny) siły, która rządzi światem oraz nadaje mu formę, porządkującą i wprowadzająca harmonię. Wreszcie pojęcie natury związane jest z czymś pierwotnym i źródłowym, autonomicznym i samoistnym, esencjalnym i nadającym strukturę, konstytuującym wewnętrznie wszystkie rzeczy podpadające pod zmysły.

Na takiej bazie autor ustala dwa podstawowe znaczenia filozoficznego pojęcia bytu: jako elementu natury i jako tożsamości natury. W pierwszym znaczeniu byt to coś wydzielonego ze świata, niezależnie od człowieka istniejącego, ale zależnego od natury, byt bowiem to przejaw natury i sama ta natura. Oznacza więc zarówno całość zewnętrzną, dostępną zmysłami rzecz (np. drzewo) wraz jej wewnętrzną konstytucją (np. atomami), dostępną rozumem, jak i samą tę wewnętrzną konstytucję. Byt jako tożsamość natury wskazuje natomiast na jej najgłębszy aspekt: jednorodny rdzeń, który jest konieczny i tożsamy w sobie.
Grecka wykładnia bytu zakłada więc stopienie ze sobą istnienia, istoty, a także tożsamości. Byt to zawsze coś istniejącego, ale jednocześnie powiązanego z naturą – samoistną konstytucją rzeczy, dlatego zawsze może być ujmowany jako element tej natury albo jako jej niezmienny stan.

dzień i godzina

(środa) 17:00 - 17:30

sala

CTW-202 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Ontologii i MetafizykiPrzewodniczący Sekcji: dr hab. Marek Piwowarczyk prof. KUL
Sekretarz Sekcji: dr Bartłomiej Skowron (PW)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Font Resize
Contrast
X