Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019pt13wrz11:4512:15Ultymacjonizm i certyzm jako epistemiczne układy odniesieniadr hab. Krzysztof Kilian, prof. UZ (Uniwersytet Zielonogórski)11:45 - 12:15 C-324 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwa

abstrakt

Koncepcja epistemicznych układów odniesienia (EUO) zaproponowana została przez Kazimierza Jodkowskiego. Te — rozproszone w różnych tekstach twórcy tego podejścia oraz innych członków Zielonogórskiej Grupy Lokalnej „Nauka a Religia” — idee doczekały się już systematycznego opracowania (por. https://tiny.pl/g2zqn; https://tiny.pl/g86dn; https://tiny.pl/gsg5v; https://tiny.pl/gsg1h; https://tiny.pl/txgnc; https://tiny.pl/tgj9g; https://tiny.pl/tgj9t).

EUO to niewielkie, dwu- lub trzyelementowe zbiory najogólniejszych, historycznie zmiennych założeń, które określają konieczne warunki uprawiania nauki. Współcześnie, z dwoma, bazującymi na naturalizmie metodologicznym, epistemicznymi układami odniesienia, rywalizują epistemiczne układy odniesienia nadnaturalizmu i artyficjalizmu. Jak powszechnie wiadomo, kryteria naukowości wyznaczane przez naturalizm metodologiczny zdeterminowały współczesną naukę.

Jednak przed współczesnym rozumieniem naukowości istniały przecież jakieś inne jego rozumienia, a zatem musiały istnieć jakieś inne EUO. Temu właśnie problemowi poświęcone jest niniejsze wystąpienie.

Wcześniej funkcjonowały następujące EUO: ultymacjonizm, z którym rywalizował prewidyzm oraz certyzm, który wyparty został przez metodologiczny naturalizm. Ultymacjonizm (ultimus − „ostateczny”) to nakaz wyjaśniania zjawisk przez ostateczne przesłanki, który zagwarantować miał dostęp do prawdziwych wyjaśnień. Prewidyzm to nakaz wyjaśniania zjawisk przez wszystkie takie przesłanki, które ułatwić miały trafność przewidywań. Certyzm (certus − „pewny”) to nakaz wyjaśniania zjawisk przez demonstratywnie uzasadnione przesłanki. Z certyzmem rywalizował fallibilizm, jednak ten pierwszy, rozumiany jako konieczny warunek naukowości, zastąpiony został przez metodologiczny naturalizm.

dzień i godzina

(Piątek) 11:45 - 12:15

sala

C-324 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwaprzewodniczący Sekcji ks. prof. Janusz Mączka (UPJPII)
sekretarz Sekcji o. dr Jacek Poznański SJ (AIK)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X