Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz17:3018:00Subiektywizacja percepcji zmysłowej i dwa modele idealizmu w filozofii wczesnonowożytnejdr Bartosz Żukowski (Uniwersytet Łódzki)17:30 - 18:00 CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej

abstrakt

Rozróżnienie między jakościami pierwotnymi i wtórnymi, wprowadzone do filozofii nowożytnej przez Galileusza, a podtrzymane m. in. przez Kartezjusza i Johna Locke’a powszechnie uważa się za jeden z kluczowych czynników w rozwoju nowożytnego idealizmu. We współczesnej formie sednem tego rozróżnienia jest identyfikacja pewnej klasy postrzeganych jakości jako fenomenów mentalnych, z uwagi na ich treściową i strukturalną zależność od umysłu ludzkiego.

Takie rozumienie omawianej dystynkcji wyraźnie odbiega jednak od pierwotnej jej wersji, przedstawionej w pismach Galileusza, Kartezjusza czy Locke’a, w których mentalna natura postrzeganych jakości uzasadniana jest nie podmiotowo, poprzez wskazanie na udział umysłu w procesie poznawczym, a przedmiotowo – przez odwołanie się do natury materii, dedukowanej na drodze czysto intelektualnej analizy jej pojęcia.

Idee konstrukcyjnej roli umysłu w procesach percepcyjnych oraz podmiotowej zależności jakości zmysłowych pojawiły się w istocie dopiero w następnym etapie procesu wczesnonowożytnej subiektywizacji percepcji zmysłowej, dochodząc do głosu w pracach takich myślicieli jak Arnold Geulincx czy Richard Burthogge. W swoim wystąpieniu będę argumentował, że kluczowe znaczenie dla tego zwrotu miała recepcja filozofii arystotelesowskiej – w szczególności specyficzna reinterpretacja arystotelizmu, dokonana przez Jacopo Zabarellę i szkołę padewską, oraz szczególny rodzaj krytyki arystotelizmu rozwinięty przez filozofów niderlandzkich.

Dwa różne wczesnonowożytne sposoby konceptualizacji rozróżnienia między jakościami pierwotnymi a wtórnymi można nadto powiązać z dwoma głównymi typami postkartezjańskiego idealizmu, tj. idealizmem Berkeleyowskim i Kantowskim. Twierdzenie to zostanie poparte świadectwami zaczerpniętymi z filozofii brytyjskiej, a mianowicie z prac Berkeleya i Burthogge’a.

dzień i godzina

(Wtorek) 17:30 - 18:00

sala

CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i WspółczesnejKierownik Sekcji: prof. dr hab. Adam Grzeliński (UMK)
Sekretarz Sekcji: dr Anna Markwart (UMK)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Tomasz Kupś

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X