Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019czw12wrz10:3011:00Sekstus Empiryk o sceptycyzmie Ksenofanesa z Kolofonudr Sebastian Śpiewak (Uniwersytet Śląski w Katowicach)10:30 - 11:00 C-201A (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej

abstrakt

Istotne przy interpretowaniu oryginalnych fragmentów twórczości Ksenofanesa z Kolofonu jest niewątpliwie uznanie wpływu doksografii na sposób postrzegania filozofii poety w ciągu wieków aż po czasy współczesne. Do przekazów pośrednich zaliczają się również uwagi Sekstusa Empiryka, który kilkukrotnie wspomina Ksenofanesa w swych dziełach. Przynajmniej od czasów Tymona z Fliuntu, dopatrywano się w osobie Ksenofanesa sceptyka czy też nawet ojca sceptycyzmu, co z całą pewnością rzutowałoby na całość zachowanych fragmentów jego twórczości. Wykluczeniu podlegałaby wtedy np. powszechnie akceptowana przez współczesnych uczonych teza, że Ksenofanes stworzył jakąś „konstruktywną teologię”, którą, zgodnie z przekazami pośrednimi, można określić jako panteizm czy też henologia (problem tzw. „szkoły eleackiej”). Tymczasem to właśnie w pismach żyjącego na przełomie II i III w. n.e. Sekstusa domniemany sceptycyzm Kolofończyka poddany zostaje problematyzacji i krytycznej analizie, w której ujawnione zostają zarówno sceptyczne, jak i dogmatyczne aspekty jego nauki. Za charakterystyczne uznać należy już to, że Sekstus przedstawia dwie wzajemnie wykluczające się interpretacje głównej epistemologicznej tezy Ksenofanesa (fr. B34), wskazując jednocześnie, że różnią się one sposobem rozumienia kategorii mniemania, którą posługiwał się poeta z Kolofonu. W zależności od tego, jak będzie się ją odczytywało (czy jako „pozór” lub „niewiedza” czy też jako „prawdopodobieństwo”), zyska się zupełnie odmienną optykę interpretacyjną, co pozwala na identyfikację przynajmniej części nieporozumień obficie występujących w doksografii a nie znajdujących potwierdzenia w oryginalnych fragmentach jego poezji. Co więcej bipolarna perspektywa odczytywania tez Kolofończyka przez Sekstusa pozwala na taką interpretację filozofii tego pierwszego, w której jest miejsce zarówno na stwierdzenia o konotacjach sceptycznych i krytycznych, jak również na pozytywny wykład nauk o fizyce, etyce oraz teologii.

dzień i godzina

(Czwartek) 10:30 - 11:00

sala

C-201A (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Starożytnej i ŚredniowiecznejPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Mikołaj Olszewski (PAN)
Sekretarz Sekcji: dr hab. Dorota Zygmuntowicz, prof. PAN

obradom przewodniczy

dr hab. Dariusz Kubok, prof. UŚ

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X