Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

pt13wrz11:4512:15Sądy analityczne z presupozycjamidr hab. Marek Nowak, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki)11:45 - 12:15 CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Epistemologii i Metafilozofii

abstrakt

Według stanowisk Rudolfa Carnapa (1952) oraz Kazimierza Ajdukiewicza (1958), będących odpowiedziami na zakwestionowanie istnienia dystynkcji analityczny-syntetyczny przez Willarda Van Quine’a (1951), zdania analityczne to postulaty znaczeniowe lub ich konsekwencje logiczne. Określenie to ma być ścisłym sprecyzowaniem kantowskiej intuicji: zdanie nazywamy analitycznym, gdy ustalenie jego prawdziwości zależy wyłącznie od sposobu rozumienia (czyli znaczenia) składników tego zdania. Tymczasem Carnap (1958), Marian Przełęcki (1963) oraz Ryszard Wójcicki (1963) wykazują, że wśród konsekwencji logicznych danego zbioru postulatów znaczeniowych znajdujemy zdania, które nie spełniają tego intuicyjnego warunku analityczności. Z tego powodu zawężają pojęcie zdania analitycznego: zdanie jest analityczne, gdy jest konsekwencją logiczną pewnej wyróżnionej komponenty analitycznej postulatu znaczeniowego. W niniejszej pracy próbujemy wykazać, że zdefiniowane przez Carnapa oraz Ajdukiewicza pojęcie postulatu znaczeniowego, wówczas gdy jest stosowane dla określenia zdania analitycznego, jest rozumiane przez nich samych oraz pozostałych wymienionych autorów niezgodnie z tą definicją. Stąd proponujemy utrzymać określenie zdania analitycznego (w sensie semantycznym) Ajdukiewicza, lecz przy tym w sposób adekwatny do definicji (w szczególności do warunków prawdziwości postulatu znaczeniowego sformułowanych przez Ajdukiewicza) rozumieć pojęcie postulatu znaczeniowego. Sądzimy, że to niewłaściwe rozumienie postulatu znaczeniowego bierze się z nieodróżniania pod względem epistemicznym przez empirystów umiarkowanych postulatów znaczeniowych, będących definicjami w teorii matematycznej, od postulatów, będących aksjomatami teorii. Tymczasem istnieje różnica w uzasadnianiu sądów z obu tych klas, wynikająca z pragmatycznego (nie semantycznego) ich oglądu: te pierwsze zazwyczaj niosą pewne presupozycje, podczas gdy te drugie niczego nie presuponują. Właściwe rozumienie postulatu znaczeniowego polega na uznaniu, iż jego warunek egzystencjalny wówczas, gdy nie jest prawdą logiczną (zazwyczaj warunek ten jest zdaniem syntetycznym), nie jest konsekwencją logiczną tego postulatu, lecz jest jego presupozycją.

dzień i godzina

(Piątek) 11:45 - 12:15

sala

CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Epistemologii i MetafilozofiiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Marek Hetmański (UMCS)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Trybulec (UMCS)

obradom przewodniczy

dr hab. Rafał Palczewski

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X