Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019śr11wrz18:1518:45Pseudonauka w perspektywie historycznejmgr Marcin Leszczyński (Uniwersytet Łódzki)18:15 - 18:45 C-324 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwa

abstrakt

Panuje dość powszechna zgoda, że ustalenie stałych niezmiennych kryteriów dla oddzielenia tego, co jest nauką od tego, co nią nie jest, jest niezwykle trudne, jeśli nie niemożliwe. Określenie takich kryteriów granicznych prowadzi raczej do odgórnego ograniczenia możliwości poznawczych nauki niż służy pozytywnym praktycznym celom. Jednocześnie, temat tak zwanej pseudonauki jest z pewną regularnością ciągle dyskutowany, ostatnio zwłaszcza medialnie, co powoduje, że pytanie o granice nauki nie jest pozbawiona sensu, a raczej okazuje się palącą koniecznością.
W moim wystąpieniu chciałbym przyjrzeć się pojęciu pseudonauki i ustalić jej stosunek do ogólniejszego problemu demarkacji (czyli problemu odróżnienia nauki od nie-nauki). Chciałbym przedstawić na kilku przykładach zaczerpniętych z szeroko pojętej historii nauki, w jaki sposób dawniej definiowano to, co nazywamy obecnie pseudonauką i w jaki sposób się z nią rozprawiano. Uważam, że tego rodzaju polemiki nie zależały i nie zależą wprost od kryteriów prawomocności zdań naukowych, a związane są z celem i funkcją społeczną pewnego typu dyskursu, który nazywamy pseudonauką. Przedstawię możliwe cele i funkcje różnych pseudonauk, które nie mogą być jednak uznane za warunki wystarczające w każdym przypadku. By wyjaśnić, z czego wynika ten kłopot przypomnę w swoim wystąpieniu o pewnej propozycji terminologicznej, wysuniętej przez Georges’a Canguilhema w 1970 roku, w odczycie pod tytułem “Qu’est-ce qu’une idéologie scientifique?”. Termin ten “ideologia naukowa” ma wedle intencji Canguilhema opisywać i jednocześnie waloryzować pewne momenty w rozwoju nauki. Jako kategoria deskryptywna ideologia naukowa opisuje to, co istniało przed pojawieniem się konkretnej dyscypliny lub też istnieje do niej prawie równolegle. Jako kategoria normatywna, z kolei, wskazuje, na iluzoryczność przekonania głosicieli określonej ideologii naukowej, że pojęcia, z których korzystają, odnoszą się do rzeczywistych przedmiotów. Pomimo tej iluzoryczności domagają się oni uznania swojej dyscypliny za naukę w każdym sensie.

dzień i godzina

(środa) 18:15 - 18:45

sala

C-324 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwaprzewodniczący Sekcji ks. prof. Janusz Mączka (UPJPII)
sekretarz Sekcji o. dr Jacek Poznański SJ (AIK)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Font Resize
Contrast
X