Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019czw12wrz17:0017:30Pojęcie sztuki w estetyce ewolucyjnejdr Jerzy Luty (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)17:00 - 17:30 GG-207 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Sztuki i Estetyki

abstrakt

Sztuka w ujęciu estetyki ewolucyjnej operuje w ramach naturalnego, niezmiennego, uniwersalnego dla wszystkich ludzi aparatu doznań. Wywołuje emocje porównywalne z adaptacyjnymi mechanizmami ludzkiego umysłu, takie jak: zachwyt, przyjemność, podziw, strach, zaskoczenie, odraza. Być może przyczyniła się do zwiększenia zdolności przystosowawczej naszych przodków, pomagając im na wielu poziomach. Wskazuje na to odziedziczona po nich swoista „uniwersalna gramatyka”, wielofunkcyjny organ – „instynkt sztuki”, który jest skomplikowanym zbiorem impulsów – pod-instynktów. Obejmuje on nasze reakcje na szerokie spektrum zjawisk (środowisko naturalne, potencjalne zagrożenia i sposoby radzenia sobie z nimi, kolory i dźwięki, erotyzm i kosztowność, wyzwania intelektualne i te, dotyczące osiągania statusu społecznego, trudności techniczne, oraz nasze głębokie zainteresowaniem osobowością drugiego człowieka-artysty, czemu towarzyszy nieustanny podziw dla biegłości i wirtuozerii). Uniwersalizm sztuki i preferencji estetycznych ujawnia się m.in. w malarstwie krajobrazowym na wzór pejzaży z eksperymentu Komara i Melamida, ale również w tym, że różne formy sztuki rozpoznajemy bez pomocy teoretyków. To z kolei, pozwala nam uznać sztukę za rodzaj naturalny, a więc opisać ją, w taki sam sposób, w jaki opisujemy minerały, gatunki biologiczne czy choroby psychiczne.
W swoim wystąpieniu dowodzę, że estetyczna perspektywa uniwersalistyczna wsparta badaniami ewolucyjnymi, ze znacznym powodzeniem powoduje przeformułowanie pojęcia sztuki. Z jednej strony przywraca je do życia po postmodernistycznej dewaluacji, pokazując, w jaki sposób tworzyć teorię sztuki bez redukowania jej przedmiotu do kultury, stylu, teorii czy interpretacji, poprzez eksplorowanie pewnych uniwersalnych motywów i heurystyk, będących rewersem jego naturalnego źródła – ludzkiego umysłu. Z drugiej strony, przez odniesienie do kategorii kunsztu, biegłości i wirtuozerii oraz kategorii przyjemności, wywołuje dawno niewidzianą konfuzję: sztuka to już nie tylko obiekty czy działania, ale również formy ludzkiego zachowania (mające walor adaptacyjny).

dzień i godzina

(Czwartek) 17:00 - 17:30

sala

GG-207 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii Sztuki i EstetykiPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Krystyna Wilkoszewska (UJ)
Sekretarz Sekcji: dr Bogna J. Gladden-Obidzinska (UW)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X