Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz18:4519:15Od Wittgensteina do Wrighta: Wczesna historia pluralistycznej teorii prawdydr Krzysztof Czerniawski (Uniwersytet Warszawski)18:45 - 19:15 CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Epistemologii i Metafilozofii

abstrakt

Za moment, w którym aletyczny pluralizm stał się częścią filozofii głównego nurtu, uznaje się powszechnie publikację „Truth and Objectivity” Crispina Wrighta w 1992 r. Wcześniejsza historia pluralistycznej teorii prawdy nie jest jak dotąd napisana. Istnieje świadomość, że pewne uwagi w duchu pluralistycznym można znaleźć już u filozofów przedwojennych, takich jak Harry Acton czy Arne Næss. W opinii piszącego te słowa, właściwa historia aletycznego pluralizmu rozpoczyna się jednak wraz z Ludwigiem Wittgensteinem i jego „Philosophical Investigations”. Konsekwencją jego lingwistycznego pluralizmu było uznanie, że prawda, tak samo jak inne tradycyjne filozoficzne pojęcia (w rodzaju pewności czy wiedzy), posiada różne znaczenia, zależnie od gry językowe, w której występuje. Wittgenstein jednak jedynie sugerował takie rozwiązanie, nigdy nie wyprowadzając tego wniosku w sposób eksplicytny. Pierwszym filozofem, który wprost deklarował pluralizm w teorii prawdy, był Friedrich Waismann, zakładający, iż prawdziwość posiada różne znaczenia na różnych wyróżnianych przez niego poziomach języka. Idee Waismanna w tej kwestii uległy jednak zapomnieniu, tak samo jak idee Wilfrida Sellarsa, którego wyjątkowo złożona teoria prawdy posiadała element pluralistyczny, obok części epistemicznej i korespondencyjnej. Dalszy rozwój aletycznego pluralizmu związany był z Michaelem Dummetem, który eksperymentował z ideą, że pojęcie prawdy może mieć różny sens – realistyczny lub antyrealistyczny – zależnie od dziedziny, w której je stosujemy. Praktyka filozoficzna Dummetta była jednak odmienna od tych metafilozoficznych rozważań, ponieważ w rzeczywistości wysuwał on argumenty na rzecz antyrealistycznej koncepcji prawdy w ujęciu globalnym, a nie tylko w odniesieniu do wybranych dziedzin. Dopiero jego uczeń, Crispin Wright, rozwinął w pełni jego pierwotną ideę, iż prawda może przyjmować różną postać w różnych dziedzinach, co początkowo zdawało się być jedynie pewną formą kompromisu w sporze pomiędzy realizmem a antyrealizmem. Z tego kompromisu narodziły się współczesne pluralistyczne teorie prawdy.

dzień i godzina

(środa) 18:45 - 19:15

sala

CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Epistemologii i MetafilozofiiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Marek Hetmański (UMCS)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Trybulec (UMCS)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Katarzyna Paprzycka-Hausman

Uniwersytet Warszawski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X