Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz17:0017:30O pojęciu systemu Fregegodr Tomasz Albiński (Gnieźnieńska Szoła Wyższa Milenium)17:00 - 17:30 CTW-219 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Logiki

abstrakt

W literaturze przedmiotu można często spotkać się z pojęciem „system Fregego”. Przy bliższej analizie okazuje się ono zawiłe. Powodowane jest to po pierwsze samą wieloznacznością pojęcia systemu, po drugie wieloaspektowością poglądów filozoficznych Gottloba Fregego. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w polu zainteresowania tego prekursora filozofii analitycznej leżały zarówno filozofia jak i logika, zaś wytyczenie granicy pomiędzy tymi dziedzinami w jego dorobku twórczym jest bardzo trudne, jeżeli w ogóle możliwe. W literaturze przedmiotu pod pojęciem systemu Fregego rozumiano między innymi :

  • implikacyjno-negacyjną aksjomatykę rachunku zdań (np. Kotarbiński 1985: 114),
  • ujęcie klasycznego rachunku kwantyfikatorów (np. Kneale 1962: 478-493),
  • logiczno-teoriomnogościową rekonstrukcję arytmetyki (Thiel 2002: 118),
  • system semantyczny oparty na zasadzie kompozycyjności (np. Hintikka 1991: 32),
  • szczególną teorię denotacji i sensu (Dummett 1998: 225).

Zasadniczo więc można wskazać trzy różne dziedziny przedmiotowe, które umożliwiają wyznaczenie lub chociaż doprecyzowanie zakresu pojęcia „system Fregego”. Pierwsza obejmuje dokonywane przez Fregego próby sformułowania w terminach syntaktycznych systemów formalnych, gdzie kluczowym dla określenia systemu jest dobór aksjomatów, reguł inferencyjnych, stałych logicznych. Druga, najogólniej rzecz ujmując, dotyczy logicyzmu Fregego, tzn. projektu sprowadzenia arytmetyki do logiki wzbogaconej o teorię mnogości. Ostatnią można by za C. Thielem (2002: 118) określić jako „teoriopoznawcze poglądy Fregego z tym wszystkim, co nazwano jego semantyką” . W niniejszej analizie ograniczę się do trzeciej z wyróżnionych wyżej dziedzin. Oczywiście pojęcie to wymaga dalszego doprecyzowania , przede wszystkim z uwagi na fakt, iż nie ma jednomyślności w rozumieniu tego, czym jest semantyka Fregego. Najczęściej utożsamia się ją z teorią sensu i denotacji, ale jak zauważa Hintikka (1991: 25), ważne są również takie elementy jak: budowa zdania atomowego, stałość relacji semantycznych, czy poglądy na relacje między językiem a światem. Za kluczowe do określenia systemu uznaję wskazanie układu zasad semantycznych: zasady ekstensjonalności, zasady kompozycyjności, zasady kontekstowości, zasady Fregego, zasady Churcha. Precyzyjne sformułowanie wyżej wymienionych zasad pozwala przedyskutować problem spójności ich układu.

dzień i godzina

(Wtorek) 17:00 - 17:30

sala

CTW-219 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja LogikiPrzewodnicząca Sekcji: dr hab. Joanna Golińska-Pilarek (UW)
Sekretarz Sekcji: dr Michał Zawidzki (UW)

obradom przewodniczy

dr hab. Kordula Świętorzecka, prof. UKSW

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X