Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz18:4519:15zmiana terminuMy, postchrześcijaniedr Sebastian Gałecki (Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie)18:45 - 19:15 GG-247 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Kultury

abstrakt

Współczesną kulturę często opisuje się mianem ponowoczesności vel postmodernizmu. Jednak w rzeczywistości mamy do czynienia z nie z jedną, lecz z wieloma „postkulturami”. Z całą pewnością jedna z najważniejszych cech współczesnej kultury europejskiej ma ścisły związek z rolą i miejscem religii w społeczeństwie zachodu. Z jednej strony mamy do czynienia z ponownym docenieniem roli religii jako takiej (co próbuje opisywać myśl postsekularna). Ale istnieje także druga perspektywa, adekwatnie opisująca współczesność pod kątem jej relacji do religii. I właśnie jej chciałbym poświęcić swój referat.

Postchrześcijaństwo jest ideą, która pojawiła się w latach sześćdziesiątych (Vahanian, Merton), ale jej korzeni można szukać już w słynnym obrazie Waltera Benjamina z 1940 roku, mówiącym o karle i kukle. Dziś jeszcze wyraźniej widać, że ta koncepcja doskonale oddaje współczesną kulturę europejską, której źródła sięgają do greckiej filozofii, rzymskiego prawa i religii chrześcijańskiej, ale o których chciałaby ona całkowicie zapomnieć. To właśnie stanowi istotę postchrześcijaństwa: we współczesnej kulturze chrześcijaństwo jest – odwołując się do słów Zygmunta Baumana – jak zombie, będące „jednocześnie martwe i żywe”. Jak to rozumieć?

W swoim referacie postaram się opisać pięć głównych cech postchrześcijaństwa. Jeśli akceptujemy fakt, że nie tylko każdy człowiek jest „naturaliter religiosus”, ale także, że fundamentalną cechą każdej kultury jest religia, to musimy zapytać o to, jakie miejsce w dzisiejszej cywilizacji zajmuje religia. O ile nie ma wątpliwości, że kultura amerykańska przeniknięta jest religijnością (słynne motto „In God we trust” bite na każdej monecie dolarowej), o tyle sytuacja dominującej religii na kontynencie europejskim, chrześcijaństwa, jest znacznie bardziej złożona. We wspomnianych pięciu cechach – mutacja, wykorzenienie, płynność, obojętność, świeckość – możemy adekwatnie opisać dzisiejszą kulturę, która nie chce explicite odwoływać się do chrześcijaństwa, ale jednocześnie nie wypracowała (jeszcze) własnego, świeckiego i całkowicie niereligijnego języka, wspólnototwórczych rytuałów, czy choćby kalendarza. Stawiam zatem tezę, że współczesne zachodnie społeczeństwo i kultura nie jest antychrześcijańskie, ani nawet achrześcijańskie, lecz postchrześcijańskie.

dzień i godzina

(środa) 18:45 - 19:15

sala

GG-247 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii KulturyPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Roman Kubicki (UAM)
Sekretarz Sekcji: dr Andrzej Marzec (UAM)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X