Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz18:4519:15Metoda Jana Śleszyńskiego logicznych badań podstaw matematykidr hab. Wiesław Wójcik, prof. UJD (Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie)18:45 - 19:15 CTW-203 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Polskiej

abstrakt

Jan Śleszyński zaproponował przebadanie przy pomocy analizy logicznej podstaw matematyki oraz, w dalszej kolejności, innych nauk. Dwutomowa „Teoria dowodu” jest najważniejszą pracą, w której przedstawia swoją metodę badań logicznych, ważne są również: „O logice tradycyjnej” oraz „O znaczeniu logiki dla matematyki”. Jednak nie tylko ścisłość ówczesnej matematyki przedstawiała wiele do życzenia, również stan ówczesnej logiki był, według Śleszyńskiego, daleki od ideału. Był mieszaniną różnorodnych, nieprzystających do siebie elementów: treści historycznych, psychologicznych, metafizycznych, teoriopoznawczych i gramatycznych. Dlatego poddał analizie historycznej i logicznej samą logikę, aby wydzielić z niej elementy przydatne do badań podstaw matematyki. Wydzielił w logice dwie części: statyczną i dynamiczną. Szczególnie ważna dla badań logicznych jest część statyczna, w której występują wypracowane przez wieki odpowiednie do badań podstaw narzędzia i struktury. Znajduje się w niej układ zdań powiązanych przy pomocy dowodów. Treść występujących tu zdań nie zależy od formy ich wyrażania ani od tego, kto i kiedy je wypowiada – jest niezmiennikiem formy jej wyrażenia (oraz dokonujących się przemian i rozumienia). Ponieważ matematyka posługuje się przeważnie dowodami niezupełnymi, czyli takimi, w których nie wszystkie ogniwa dowodu są explicite zapisane, należy przy pomocy analizy logicznej wydzielić poszczególne ogniwa dowodów, wskazać „luki” (usuwalne i nieusuwalne) oraz ustalić metody dowodzenia (które mogą odbiegać od aktualnie „obowiązujących”) i dostrzec w nich odpowiednie prawa logiczne. Tak zrobił Śleszyński z sylogistyką Arystotelesa, teorią stosunków Eudoksosa i pokazał ich poprawność oraz miejsce w nauce współczesnej. W ten sposób badał również dowody współczesnych mu matematyków i logików (między innymi prezentowana w jego pracy analiza dowodu Stanisława Leśniewskiego). W prezentowanej pracy opisuję metodę Śleszyńskiego i na wybranych przykładach pokazuję sposób jej działania.

 

dzień i godzina

(środa) 18:45 - 19:15

sala

CTW-203 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii PolskiejPrzewodniczący Sekcji: dr hab. Andrzej Wawrzynowicz, prof. UAM
Sekretarz Sekcji: mgr Krystian Pawlaczyk (UAM)

obradom przewodniczy

dr hab. Andrzej Wawrzynowicz, prof. UAM

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X