Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

czw12wrz11:0011:30Ku filozofii ubogiej. Grotowski jako filozofdr hab. Daniel R. Sobota, prof. PAN (Polska Akademia Nauk)11:00 - 11:30 C-623 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Antropologii Filozoficznej

abstrakt

Celem referatu jest interpretacja twórczości teatralnej i eseistycznej Jerzego Grotowskiego, która stawia w centrum uwagi oraz próbuje wydobyć, opracować i usystematyzować zawartość filozoficzną jego spuścizny. Nie chodzi o identyfikację filozoficznych „motywów” jego twórczości teatralnej, lecz o prezentację całości drogi twórczej Grotowskiego jako oryginalnego projektu filozoficznego par excellence. Tematem jest więc Grotowski jako filozof. 

Choć bibliografia prac poświęconych Grotowskiemu obejmuje dzisiaj kilka tysięcy tekstów, nie istnieje w literaturze światowej pozycja, która w całości poświęcona byłaby odczytaniu dzieła Grotowskiego jako oryginalnego „systemu” filozoficznego, a więc takiego, który zasługiwałby na wpisanie imienia „Grotowskiego” w poczet myślicieli XX wieku. Chodzi nie tylko o odczytanie dzieła Grotowskiego w świetle historii filozofii – tego rodzaju próby były już sporadycznie podejmowane (np. Grotowski a gnoza) – ale także, a może przede wszystkim o ukazanie tych wątków jego twórczości, które stanowią całkowite novum w dziejach filozofii. I od razu trzeba dodać, że nie idzie tu tylko o filozofię teatru, estetykę, filozofię sztuki czy nawet antropologię filozoficzną. W moim przekonaniu Grotowski dokonał filozoficznych odkryć, które rzucają światło na podstawowe problemy filozofii jako takiej (np. problem cielesności, intersubiektywności, wolności, przestrzeni, czasu, działania, Boga, kultury, metody, a nawet bytu i poznania). To, co Grotowski odkrył i opracował na potrzeby swojej pracy najpierw jako kierownik i reżyser teatru, później jako twórca i wybitny reprezentant performing art, ma pierwszorzędne znaczenie filozoficzne. Miejscami filozoficzne odkrycia Grotowskiego wyprzedzają to, do czego doszła filozofia współczesna. 

Istnieje powszechna zgoda co do tego, że Grotowski nie daje się zamknąć w perspektywie teatru, nawet szeroko rozumianego. Wychodząc naprzeciw tej opinii, celem wystąpienia jest pokazanie, że równie ważną co warstwa teatralna całej jego twórczości jest warstwa pytań i odpowiedzi ściśle filozoficznych. Filozoficzna interpretacja twórczości Grotowskiego nie konkuruje z jej ściśle teatrologiczną, antropologiczno-teatralną czy teoretyczno-performatywną wykładnią. Stanowi ona ich uzupełnienie. Uzasadnienie dla przyjęcia takiej – filozoficznej – perspektywy znajduje się zarówno w licznych wypowiedziach Grotowskiego, który często mówił o tym, że tym, co go najbardziej interesuje, jest filozoficzne z istoty pytanie o człowieka jako takiego, teatr zaś jest tylko miejscem poszukiwań, jak i w literaturze przedmiotu, która od czasu do czasu znajduje się na tropie poszukiwań pozateatralnych inspiracji jego twórczości, w tym również filozoficznych. Wydaje się, że zaproponowana tutaj perspektywa filozoficznego odczytania dzieła Grotowskiego pozwala także zrozumieć dynamikę rozwoju jego twórczości, a więc odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Grotowski sam w pewnym momencie zdecydował się „opuścić” teatr i zaczął poszukiwania, które wprawdzie wciąż odnosiły się do jego teatralnej przeszłości, jednak daleko poza nią wykroczyły.

dzień i godzina

(Czwartek) 11:00 - 11:30

sala

C-623 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Antropologii Filozoficznejprzewodniczący: ks. dr hab. Jarosław Jagiełło, prof. UPJPII (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)
sekretarz: ks dr Milosz Hołda (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)

obradom przewodniczy

dr hab. Piotr Stanisław Mazur, prof. AIK

Akademia Ignatianum w Krakowie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X