Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

czw12wrz17:0017:30Koncepcje Tarskiego związane z formalizacją składni metalogiki, ich modyfikacje, współczesne ujęcia i rozwinięciaprof. dr hab. Urszula Wybraniec-Skardowska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)17:00 - 17:30 CTW-219 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Logiki

abstrakt

Współczesne pojmowanie metalogiki (teorii systemów dedukcyjnych) jako oddzielnej i formalizowalnej nauki dedukcyjnej zawdzięczamy pracom Alfreda Tarskiego z lat trzydziestych. Aksjomatyzację części teorii systemów dedukcyjnych, zarówno ich składni jak i semantyki (spełnianie, prawda) zapoczątkowały sformułowane przez Tarskiego aksjomaty:

  1. ogólnej teorii konsekwencji (Tarski 1930a), 
  2. tzw. bogatszej teorii systemów dedukcyjnych (Tarski 1930b), 
  3. metanauki (metajęzyka) czy tzw. teorii konkatenacji (Tarski 1933)

oraz ukazane przez Tarskiego (1933) podstawowe idee 

  1. gramatyki rekursywnej, zwanej współcześnie gramatyką generatywną.

 W niniejszej pracy wychodzę od zarysowania aksjomatyzacji Tarskiego, dotyczącej metanauki (metajęzyka): teorii konkatenacji, zwanej też w angielskim „the theory of strings”, oraz jego idei gramatyki rekursywnej (punkty c) i d)). Najpierw, w części 1, w nawiązaniu do tej teorii, omawiam krótko, kapitalne wyniki Andrzeja Grzegorczyka (1997, 1999), określające fundament formalizacji metalogiki. Podaję tu także wzmiankę o pewnych własnych badaniach dotyczących teorii składni języka (1988, 1991, 2004) zainspirowanych przez Jerzego Słupeckiego. W zasadniczych częściach pracy nawiązujących do teorii Tarskiego, o których mowa w punktach a) i b), przedstawiam badania nad teorią systemów dedukcyjnych, dotyczące: 

  • aksjomatyzacji ogólnego pojęcia operacji konsekwencji (część 2),
  • aksjomatyk teorii klasycznej konsekwencji i teorii z nią równoważnych, oraz 
  • aksjomatyk teorii nieklasycznych konsekwencji (część 3). 

W prezentacji stosownych aksjomatyk uwzględniam wyniki badań Jerzego Słupeckiego, jego uczniów, współpracowników czy osób, które znajdowały się w jego kręgu naukowym. Uwzględniam przy tym wprowadzoną przez Słupeckiego dwuaspektową charakterystyką systemu dedukcyjnego, zarówno jako systemu ze względu na asercję (wyznaczonego przez zwykłą operację konsekwencji) jak i systemu ze względu na odrzucanie (wyznaczonego przez wprowadzoną przez niego funkcję odrzucania, 1953), czyli tak zwaną operację konsekwencji odrzucania. Przedstawiam w związku z tym pewne aksjomatyzacje teorii konsekwencji odrzucania i konsekwencji dualnej, porównując te teorie z teoriami zwykłej konsekwencji.

dzień i godzina

(Czwartek) 17:00 - 17:30

sala

CTW-219 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja LogikiPrzewodnicząca Sekcji: dr hab. Joanna Golińska-Pilarek (UW)
Sekretarz Sekcji: dr Michał Zawidzki (UW)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Jerzy Pogonowski

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X