Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

pt13wrz11:0011:30Kategoria absurdu w “Księdze niepokoju” Fernanda Pessoimgr Paulina Frankiewicz (Uniwersytet Łódzki)11:00 - 11:30 GG-247 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Kultury

abstrakt

Portugalski filozof, poeta, pisarz Fernando Pessoa (1888-1935) to postać słabo znana polskiemu odbiorcy. Mimo obecności przekładów flagowych dzieł autora, na jego temat milczą uniwersytety, a przynajmniej wydziały filozoficzne. Dzieje się tak zapewne z uwagi na literacką formę jego pisarstwa, stającą okoniem wobec kartezjańskiego postulatu “jasności i wyraźności”. Szkoda, bo filozofia Pessoi wyrażona przede wszystkim w “Księdze niepokoju pisanej przez Bernarda Soaresa, pomocnika księgowego w Lizbonie” stanowi autorski zapis kondycji współczesnego człowieka. W utworze tym odnajduję – a przede mną badacze-znawcy myśli Pessoi – wątki bliskie Camusowi, Kafce, Beckettowi czy Unamunowi, których w prowadzonych badaniach określam mianem absurdystów, tj. filozofów absurdu.

“Księga niepokoju” Fernanda Pessoi jest dziełem osobliwym, w odautorskim założeniu niespójnym i chaotycznym. Nielinearność oraz powołanie do istnienia heteronomicznej postaci Bernarda Soaresa mają za zadanie odzwierciedlić pogmatwanie stanu duszy autora, który tworzy „książkę niemożliwą”. Dla Pessoi celem egzystencji jest być aktorem i widzem w dramacie, którego sam jest autorem. To dążenie to samozrozumienia realizuje w akcie nieustannej wiwisekcji swojego wnętrza, eksploracji stanów emocjonalnych, psychicznych i duchowych. Jak przyznaje sam autor, to próba daremna, programowo nieudana: „Upodabniamy się do sfinksów, choćby fałszywych, aż doprowadzimy do tego, że nie będziemy wiedzieli, kim jesteśmy. Bo, ostatecznie, jesteśmy fałszywymi sfinksami i nie wiemy, jaka jest nasza prawdziwa natura. Jedynym sposobem na to, abyśmy pozostawali w zgodzie z życiem, jest pozostawanie w niezgodzie ze sobą. Absurdalne jest boskie”. A może te słowa są kolejną grą, w której ceną jest świadome istnienie? Próba odpowiedzi na to pytanie będzie stanowiła istotę mojego wystąpienia.

dzień i godzina

(Piątek) 11:00 - 11:30

sala

GG-247 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii KulturyPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Roman Kubicki (UAM)
Sekretarz Sekcji: dr Andrzej Marzec (UAM)

obradom przewodniczy

dr Wiesław Małecki

Uniwersytet im. Adama Mickiewiecza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X