Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz17:0017:30Józef Mehoffer – „św. Barbara” jako struktura poliikonicznadr hab. Maciej Teodor Kociuba (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej)17:00 - 17:30 GG-247 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Kultury

abstrakt

Józef Mehoffer swoje dzieło życia pozostawił we Fryburgu szwajcarskim. Jego witraże – prawdziwe opus magnum – wypełniły prawie wszystkie okna gotyckiej Katedry pod wezwaniem Św. Mikołaja. Wydaje się, że zawarte w nich znaczenia i ich niezwykła ekspresja do dziś nie zostały w pełni wyjaśnione. W referacie podejmuje się próbę interpretacji witraża przedstawiającego Św. Barbarę z cyklu pt.: „Męczennicy”. Dwa okna z czterema postaciami męczenników stanowią kompozycyjną i treściową całość, która tworzy wystarczający kontekst, by podjąć próbę hermeneutyki postaci św. Barbary.

Analizy są prowadzone z zastosowaniem własnego modelu interpretacyjnego. Na model ten składa się pięć kardynalnych cech dzieła obrazowego, które współdziałając, generują jego siłę. Są to: (1) poliikoniczność – zawarcie w jednym obrazie kilku nakładających się obrazów; (2) przezierność – przenikanie się tych obrazów; (3) synchroniczność – jednoczesne postrzeganie obrazów z pozornym uchyleniem upływu czasu. Nad tymi trzema własnościami nadbudowane są jeszcze: (4) synoptyczność – przenikanie się sensów przenoszonych przez postrzegane jednocześnie obrazy; (5) synergia – wzmocnienie energii i siły ekspresji jako skutek powiązania poszczególnych obrazów gęstą siecią relacji formalnych i treściowych.

W wyniku podjęcia hermeneutyki witraża Mehoffera z zastosowaniem takiego pięciowymiarowego modelu dochodzi się do wyodrębnienia przynajmniej trzech warstw narracyjnych, obecnych w tym dziele. Są to: (1) warstwa odwołująca się do mitologii orfickiej; (2) warstwa odwołująca się do wyobrażeń ukształtowanych przez chrześcijaństwo; (3) warstwa znaczeń odwołująca się do lokalnej, polskiej tradycji. Tak opisana struktura dzieła pozwala też wyjaśnić, jak elementy usytuowane na owych trzech poziomach współdziałają, wytwarzając niezwykle dynamiczny układ formalny i treściowy.

 

dzień i godzina

(środa) 17:00 - 17:30

sala

GG-247 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii KulturyPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Roman Kubicki (UAM)
Sekretarz Sekcji: dr Andrzej Marzec (UAM)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Barbara Kotowa

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X