Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019wt10wrz18:1518:45Johann Gottfried Herder - antropologiczny zwrot w filozofii oświeceniadr hab. Rafał Michalski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)18:15 - 18:45 C-623 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Antropologii Filozoficznej

abstrakt

Referat podejmuje polemikę z Marquardowskim opisem genezy antropologii filozoficznej. Za niemieckim filozofem przyjmuję tezę, że źródeł współczesnej antropologii należy poszukiwać w krytycznej reakcji oświeceniowych myślicieli, lekarzy i poetów na prymat filozofii dziejów oraz na wywołany przez nią proces trybunalizacji człowieka i jego rzeczywistości. Według Marquarda, antropologię oświeceniową charakteryzowało, z jednej strony, porzucenie gnostyckich roszczeń historiozofii zmierzającej do absolutyzacji człowieka jako twórcy własnego losu oraz scjentyzmu krystalizujących się nauk przyrodniczych, jak i poznawczych aspiracji klasycznej metafizyki. Z drugiej strony, wyróżniało ją ukierunkowanie na obszar Lebensweltu i naturę człowieka uwzględniające jej konstytucjonalną nieokreśloność . Marquard w swoich metafilozoficznych analizach bardzo mało miejsca poświęca roli Herdera w procesie wyodrębniania się nowej dyscypliny filozoficznej. 

W referacie spróbuję pokazać, że pominięcie Herdera stanowi nie tylko ślepą plamkę w zasadniczo poprawnym opisie uwarunkowań ideowych, które doprowadziły do powstania antropologii filozoficznej, lecz oznacza zasadniczy błąd, który istotnie zniekształca obraz jej genezy. Herder już w najwcześniejszym okresie swojej twórczości próbował zainaugurować antropologiczny zwrot w filozofii, nie rezygnując bynajmniej z odesłań do metafizyki i filozofii dziejów. W swoim programie filozoficznym, który antycypował pod wieloma względami późniejsze projekty antropologiczne i hermeneutyczne nie odrzucał również znaczenia nauk przyrodniczych, jak sugeruje przypisywana mu często etykieta sentymentalnego filozofa irracjonalisty. W drugiej części referatu ukażę najważniejsze założenia dotyczące Herderowskiego programu odnowy filozofii oraz ich znaczenie dla późniejszego rozwoju antropologii.

dzień i godzina

(Wtorek) 18:15 - 18:45

sala

C-623 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Antropologii Filozoficznejprzewodniczący: ks. dr hab. Jarosław Jagiełło, prof. UPJPII (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)
sekretarz: ks dr Milosz Hołda (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)

obradom przewodniczy

dr hab. Grzegorz Hołub, prof. nadzw. UPJPII

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X