Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019pt13wrz17:3018:00Inferencjalizm i kolistośćdr Bartosz Kaluziński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)17:30 - 18:00 CTW-217 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Semiotyki i Filozofii Języka

abstrakt

Inferencyjne teorie znaczenia to takie, które twierdzą, że znaczeniem pewnego wyrażenia językowego jest rolą, jakie to wyrażenie pełni we wnioskowaniach materialnych. W uproszczeniu, uchwycenie znaczenia wyrażenia „ojciec” sprowadza się do bycia gotowym do wykonywania następujących wnioskowań:

 “x jest ojcem” → “x jest mężczyzną” 

 “x jest ojcem” → “x posiada przynajmniej jedno dziecko”

 Teorie tego typu oskarżane są o kolistość. Twierdzi się, że wnioskowania to “przejścia” od jednych wyrażeń posiadających znaczenie do innych. Inferencjalizm jest postawieniem sprawy na głowie; znaczenia są bowiem pierwotne względem inferencji (Prior 1964, Boghossian 2014, Zangwill 2015). Tego typu zarzut wydaje się całkiem intuicyjny – najpierw musimy mieć pewien obiekt, dopiero potem możemy przypisać mu funkcję. Jesteśmy przekonani, że można taki zarzut odeprzeć poprzez zastosowanie analogii pomiędzy językiem a grami. Spójrzmy na poniższy cytat (Peregrin 2018):

Suppose that you and I decide to play chess. We take the pieces, put them on the chessboard and move them. When moving a piece I move it as I do because it is, say, a rook and because I know that the rook can move in a certain way and that by such moves I may be enabled to threaten my opponent’s king. Hence one of the reasons why I make the move I do is because it is, for me, not just a piece of wood, but a rook. In this sense, I do not move pieces of wood, but rather, pawns, bishops, rooks, etc.

To spostrzeżenie wydaje się słuszne. Istnieją takie praktyki, które udowadniają, że zadawanie pytań o to, co jest pierwsze – obiekt czy funkcja – nie ma większego sensu. Rakieta tenisowa, kij baseballowy czy figura szachowa może być tym, czym jest, tylko dzięki temu, że obowiązują pewne reguły determinujące, jak można w obrębie pewnej praktyki tych rzeczy używać. Wydaje się, że zarzuty czynione inferencyjnym teoriom znaczenia nie są tak groźne, jak się mogło wydawać. Stanowią one problem dla naturalistycznych wersji inferencjalizmu (teorii, która twierdzi, że znaczenie jest determinowane przez ruchy, które uczestnicy praktyk realnie wykonują), natomiast jest niegroźne dla normatywnych wersji inferencjalizmu (podkreślających, że znaczenie jest determinowane przez reguły inferencyjne). Normatywista unika problemu dzięki odróżnieniu reguł determinujących pewne role od ruchów wykonywanych w zgodzie (lub nie) z tymi regułami.

dzień i godzina

(Piątek) 17:30 - 18:00

sala

CTW-217 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Semiotyki i Filozofii JęzykaPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Joanna Odrowąż-Sypniewska (UW)
Sekretarz Sekcji: mgr Natalia Karczewska (UW)

obradom przewodniczy

dr hab. Maciej Witek, prof. US

Uniwersytet Szczeciński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X