Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz17:3019:45szczególnie polecamyFilozofia religii. KontrowersjeAndrzej Bronk, Bogdan Dziobkowski, Jacek Hołówka, Adam Grzeliński17:30 - 19:45 CTW-113 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej sympozjum lub panel:Filozofia a religia

abstrakt

Dyskusja wokół książki pod redakcją Jacka Hołówki i Bogdana Dziobkowskiego

W 2018 roku pod redakcją Jacka Hołówki i Bogdana Dziobkowskiego ukazała się książka Filozofia religii. Kontrowersje, do której redaktorzy zaprosili najlepszych polskich filozofów zajmujących się tą problematyką. Każdy z nich miał ustosunkować się do jednego z tradycyjnych problemów, jakimi zajmuje się filozofia religii, takich jak rozumienie pojęcia Boga, możliwość dowodów na Jego istnienie, specyfika doświadczenia religijnego, możliwość stworzenia teodycei czy pogodzenia religii i nauki. Karkołomność przedsięwzięcia sprowadzała się do dwóch kwestii. Po pierwsze, omówienie owych problemów przybrało postać poparcia jednej z dwóch przeciwstawnych tez, np. głoszących że słowo „Bóg” odnosi się do określonego bytu lub jest nazwą pustą, że możliwe jest udowodnienie istnienia Boga, albo że wszystkie takie dowody są niepoprawne itd. W konsekwencji książka przedstawia argumenty za przeciwstawnymi opcjami filozoficznymi i światopoglądowymi. Po drugie, każdy z autorów został poproszony o krótkie ustosunkowanie się do stanowiska swego adwersarza. W konsekwencji powstał tom niezwykle bogaty treściowo, łączący różne tradycje intelektualne, autorzy zaś nierzadko powoływali się na klasyków, ale też prezentowali swe własne stanowisko. Udało się w ten sposób pogodzić zakorzenienie dyskusji w tradycji filozoficznej, racjonalność argumentów oraz indywidualność postaw dyskutantów.

Ks. prof. Andrzej Bronk, prof. Andrzej Szahaj i prof. Janusz Dobieszewski, których fragmenty recenzji wydawniczych ów tom w zakończeniu przytacza, podkreślają żywotność podjętej tematyki, przełomowość publikacji w polskiej humanistyce i leżący u jej podłoża oryginalny pomysł, dający możliwość prowadzenia filozoficznej debaty. Poza wspomnianą wielowątkowością, najważniejszą zaletą tomu Filozofii religii. Kontrowersje jest właśnie otwarcie nierezygnującej  z osobistego zaangażowania, choć pozbawionej zacietrzewienia, wyważonej i merytorycznej dyskusji. Bardzo dobre przyjęcie książki, uhonorowanej Nagrodą Rektora UW w Konkursie ACADEMIA 2019 dla Najlepszej Publikacji Akademickiej w Dziedzinie Nauk Społecznych i Humanistycznych, wskazuje, że taki dialog pomiędzy przedstawicielami różnych stanowisk warto, a nawet trzeba kontynuować.

Adam Grzeliński

Uczestnicy

Andrzej Bronk

Bogdan Dziobkowski

Jacek Hołówka

Moderator

Adam Grzeliński

 

Filozofia religii. Kontrowersje

Filozofia religii. Kontrowersje

W kolejnym tomie serii Biblioteki Przeglądu Filozoficznego 25 wybitnych polskich filozofów dyskutuje o 13 kluczowych zagadnieniach filozofii religii: od analizy pojęcia Boga i natury dowodów na Jego istnienie, przez problem zła, istnienie cudów i skuteczność modlitwy, po realność duszy, możliwość zbawienia oraz stosunek religii do nauki i etyki. Autorzy podejmują polemikę na każdy z tematów, starając się uzasadnić opozycyjne poglądy, a następnie wzajemnie komentują swoje stanowiska. To pierwsza tego typu publikacja w Polsce. Książka niewątpliwie skłoni do głębokiej refleksji zarówno osoby wierzące, jak i niewierzące.

Świetnym pomysłem redaktorskim jest zestawienie opozycyjnych stanowisk metodą Sic et Non, co zmusiło autorów do wyprofilowania swych poglądów i stanowisk. Swoją drogą nie przypuszczałem, że tak wielu znamienitych polskich filozofów interesuje się problematyką religii, z jednej strony atrakcyjną, bo osadzoną także w polskich realiach, z drugiej strony trudną, bo obrosłą ogromem (wielokrotnie polemicznych) długich dyskusji, wielości stanowisk, bogatą literaturą i rozbudowaną aparaturą pojęciową. Widać, że autorzy sami są żywo i autentycznie zainteresowani poruszaną przez siebie problematyką, nie podpierają się w argumentacji tylko cudzymi poglądami, lecz zajmują, niekiedy bardzo zdecydowanie, własne, przemyślane stanowisko.

Ks. prof. dr hab. Andrzej Bronk

Jestem pewien, że Czytelnik recenzowanej pracy odniesie same korzyści z jej lektury. Zobaczy bowiem jak można spokojnie rozmawiać ze sobą na tematy, które budzą silne emocje, jak można traktować filozofię jako sztukę racjonalnego formułowania stanowiska światopoglądowego, a nadto jak bardzo ciekawe są problemy filozofii religii, także dla tych, którzy prezentują obojętność religijną. […] Sądzę, że recenzowana praca wprowadza spory dotyczące różnych aspektów religii na bardzo wysoki poziom. W tym sensie ma ona szanse stanowić pewien przełom w polskiej kulturze, w której takich prac już od dawna brakowało. Jestem głęboko przekonany, że zostanie ona przyjęta z uznaniem przez obie strony zarysowanego w niej sporu.

Prof. dr hab. Andrzej Szahaj

Autorami tomu są znane, wybitne, często mające właściwie status klasyka, postacie polskiej filozofii, i zgromadzenie ich w jednym miejscu to już sam w sobie sukces redaktorów. […] Oceniam omawianą książkę bardzo wysoko, jako atrakcyjną i profesjonalną pozycję, która wnosi spory wkład do współczesnej filozofii w Polsce, do filozofii religii, do humanistyki i refleksji światopoglądowej. Artykuły napisane są niemal zawsze przejrzystym, zrozumiałym językiem i nawet właściwe dla filozofii analitycznej formalizacje (zupełnie tu nie nadużywane) czy rozważania o charakterze kazuistycznym nie obniżają wysokiej czytelniczej jakości książki, przeciwnie – niektóre teksty są pod tym względem znakomite, efektowne, błyskotliwe, niektóre mają również ambicje publicystyczne, a nawet pedagogiczne.

Prof. dr hab. Janusz Dobieszewski

Filozofia religii. Kontrowersje

Wydanie: 1, 2019

Seria / cykl: Biblioteka Przeglądu Filozoficznego

Redakcja naukowa: Jacek Hołówka, Bogdan Dziobkowski

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN

Redakcja:Jacek Hołówka, Bogdan Dziobkowski

Język wydania:polski

EAN: 9788301203474

Liczba stron: 664

 

Spis treści

WPROWADZENIE 9

POJĘCIE BOGA

Od pojęć do istnienia – Marcin Tkaczyk 15

Komentarz – Jacek Hołówka 33

Nieistotność nieistnienia – Jacek Hołówka 36

Komentarz – Marcin Tkaczyk 67

DOWODY NA ISTNIENIE BOGA

O tym, jak dowieść istnienia Boga – Jacek Wojtysiak 75

Komentarz – Jan Woleński 101

Niepoprawność dowodów na istnienie Boga – Jan Woleński 106

Komentarz – Jacek Wojtysiak 126

DOŚWIADCZENIE RELIGIJNE

O możliwości doświadczenia obecności Boga – Piotr Gutowski 131

Komentarz – Stanisław Obirek 150

Urojenia religijne – Stanisław Obirek 152

Komentarz – Piotr Gutowski 172

PRZEKONANIA RELIGIJNE

Przyświadczenia religijne – Józef Bremer 177

Komentarz – Bogdan Dziobkowski 1 97

Postawa religijna – Bogdan Dziobkowski 199

Komentarz – Józef Bremer 219

PROBLEM ZŁA

Realność zła – Jan Hartman 225

Komentarz – Marcin Hintz 243

Skąd się bierze zło? – Marcin Hintz 244

Komentarz – Jan Hartman 262

CUDA

Jak uratować cud? – Adam Swieżyński 267

Komentarz – Arkadiusz Chrudzimski 289

Cudów nie ma – Arkadiusz Chrudzimski 291

Komentarz – Adam Świeżyński 312

MODLITWA

Psychoterapeutyczna rola modlitwy – Zofia Rosińska 317

Komentarz – Robert Piłat 334

Sensowność i skuteczność modlitwy – Robert Piłat 336

Komentarz – Zofia Rosińska 353

DUSZA

Bezduszna kognitywistyka – Adriana Schetz 359

Komentarz – Dariusz Łukasiewicz 370

Głos w obronie dualizmu – Dariusz Łukasiewicz 373

Komentarz – Adriana Schetz 398

ZBAWIENIE

Nie wszystkie istoty zostaną zbawione – Tomasz Homa 403

Komentarz – Roman Kubicki 416

O wiecznym kryzysie wieczności – Roman Kubicki 417

Komentarz – Tomasz Homa 437

BLUŹNIERSTWO

Bluźnierstwo: kilka możliwych przybliżeń – Zbigniew Mikołejko 443

Komentarz – Tomasz P Terlikowski 468

Tu nie o prawa Boga, lecz prawa człowieka chodzi – Tomasz P Terlikowski 470

Komentarz – Zbigniew Mikołejko 485

RELIGIA A ETYKA

Po co Bóg? Wielość etyk – Magdalena Środa 489

Komentarz – Barbara Chyrowicz 504

Po co Transcendencja? Geneza, racje i motywacje – Barbara Chyrowicz 507

Komentarz – Magdalena Środa 528

RELIGIA A NAUKA

Czy da się unaukowić wierzenia religijne? – Wojciech Sady 533

Komentarz – Stanisław Krajewski 551

Pogodzenie nauki z religią – Stanisław Krajewski 553

Komentarz – Wojciech Sady 572

OBOWIĄZKI WOBEC BOGA I LUDZI

Miłość troskliwa i miłość zazdrosna – Jacek Hołówka 577

Komentarz – Anna Głąb 598

Religia miłości: antynomie i ich rozwiązanie – Anna Głąb 601

Komentarz – Jacek Hołówka 625

STRESZCZENIA 629

INDEKS OSÓB 643

INDEKS POJĘĆ 651

O AUTORACH 655

Strony 629-641 (pdf) – Pobierz »
Strony 9-11 (pdf) – Pobierz »

 

dzień i godzina

(środa) 17:30 - 19:45

sala

CTW-113 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i WspółczesnejKierownik Sekcji: prof. dr hab. Adam Grzeliński (UMK)
Sekretarz Sekcji: dr Anna Markwart (UMK)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Adam Grzeliński

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

One thought on “Filozofia religii. Kontrowersje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X