Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

pt13wrz11:4512:15Fenomenologia życia w literaturze i literatura w fenomenologii życia. Stanowisko filozoficzne Anny Teresy Tymienieckiejdr Magdalena Mruszczyk (Uniwersytet Śląski w Katowicach)11:45 - 12:15 CTW-203 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Polskiej

abstrakt

Anna Teresa Tymieniecka (1923-2014) – polska fenomenolog, uczennica Romana Ingardena, swoistą misją swojej naukowej pracy uczyniła pogłębienie badań fenomenologicznych, zapoczątkowanych przez Edmunda Husserla pod egidą idei filozofii pierwszej. Wyrazem tego stał się ufundowany przez nią Światowy Instytut Fenomenologii (1976 do dziś), w ramach działalności którego kongresową współpracę z fenomenologami mogli podejmować przedstawiciele wszystkich dziedzin nauki, techniki i sztuki. 

Zamysłem Tymienieckiej było pokazanie, że jedyną postacią fenomenologii, która spełnia wszystkie, postawione filozofii przez Husserla warunki, pod jakimi można by mówić o philosophia prima, jest fenomenologia życia, jako fenomenologia ludzkiej kondycji twórczej. Ontopojeza życia, jak określała fenomenologię życia, była, jej zdaniem, wytworem życia swoiście ludzkiego, a zarazem samym owym życiem. Dlatego obecności fenomenologii życia, jako mathesis universalis, poszukiwała nie tylko w naukach humanistycznych i społecznych, ale także w naukach przyrodniczych, a nade wszystko w ludzkiej twórczości artystycznej i literackiej. 

Poszukiwany przez kilka dekad badań naukowych punkt wyjścia analiz fenomenologicznych Tymieniecka odnalazła w ludzkim akcie twórczym, bez którego nie rozwinęłaby się żadna z wymienionych dziedzin ludzkiej kultury, będących przejawem ludzkiego ducha. Podobnie zresztą postrzegał relację ludzkiego ducha i kultury Husserl. Jednak ów przyjął metodę, wobec której Tymieniecka wyraziła sprzeciw, uzasadniając go przekonaniem, że przyjmowanie jakiejkolwiek metody zawsze wiąże się z ograniczaniem oraz zawężeniem badań, i to niezależnie od ich dziedziny. Tylko akt twórczy jawił się polskiej filozof jako akt nieograniczonego, konstruktywnego działania człowieka w świecie życia – w świecie ugruntowanym w swoim istnieniu w przyrodzie.

Fenomenologiczna analiza aktu twórczego, zdaniem myślicielki, ukazuje to, jak człowiek przeżywa i rozumie swoje życie i życie jako takie. Dlatego fenomenologiczną analizę rozumiała jako drogę powrotu człowieka do źródła swoiście ludzkiego życia, do źródła kształtowania się samego człowieczeństwa. Zdaniem Tymienieckej literatura, jako wytwór aktu twórczego, jest swoistym opisem ludzkiego życia i ludzkiej, duchowej, twórczej kondycji. Ale jest w literaturze obecne samo ludzkie życie. Literatura, zwłaszcza poezja, stanowi zatem część ludzkiego życia i zarazem tego życia fenomenologię.

 

dzień i godzina

(Piątek) 11:45 - 12:15

sala

CTW-203 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii PolskiejPrzewodniczący Sekcji: dr hab. Andrzej Wawrzynowicz, prof. UAM
Sekretarz Sekcji: mgr Krystian Pawlaczyk (UAM)

obradom przewodniczy

dr hab. Andrzej Wawrzynowicz, prof. UAM

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X