Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz11:4512:15Etyka i medycyna jako jedyne owoce nauki Kartezjańskiejdr hab. Tomasz Stegliński, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki)11:45 - 12:15 CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej sympozjum lub panel:Znaczenie filozofii Kartezjusza

abstrakt

Pytając o drogi rozwojowe Descartesa jako myśliciela, filozofa i uczonego, bardzo łatwo jest udzielić odpowiedzi. Wystarczy przyjrzeć się słynnej alegorii drzewa poznania, jaką zamieścił w „Liście”, będącym przedmową do „Zasad Filozofii”. To tu, na wzór manifestu, ukazany został ostateczny kształt wiedzy, jaki ojciec filozofii nowożytnej przeznaczył przyszłości, nie tylko w odniesieniu do własnej pracy badawczej, ale jako niemający alternatywy cel całego gatunku ludzkiego. Realnie rzecz biorąc, poza bazą jaką stanowi tam fizyka, wymienione wraz z nią medycyna i etyka, uważane są za jedyne owoce zaprezentowanej metody. Tak rozumiany kierunek działania, jest wynikiem swoistego naturalizmu, jaki stanowi konsekwencję przyjętego przez uczonego natywizmu. Rzecz w tym, że prawda na temat rzeczywistego i przez Stwórcę zaplanowanego celu rozwoju natury człowieka, zawiera się w pojęciu nie tyle – co jest powszechną opinią – matematycznego przyrodoznawstwa, ile nadrzędnego wobec niego toposu lekarskiego. Z drugiej strony, medycyna jest wyłącznym skutkiem udzielenia pierwszeństwa sferze witalności i animalności w człowieku, którego roszczenia o zdrowie i przedłużanie życia, stoją w konflikcie z interesami jego duchowości, jeśli chcielibyśmy ją pojmować tradycyjnie. Descartes osłabia ten spór, utożsamiając duchowość z odczuwanym ciałem. Niemalże na mocy swej zgody i wbrew ścisłym zasadom dualizmu, dusza Kartezjańska nie jest już czystą i zewnętrzną formą, przeciwstawianą ciału, ale przez związek z nim przyczynia się do jego artykulacji i obecności w niefizykalnej przestrzeni myśli, która należy tylko do niej. Cała moralność takiej duszy jest najwyższym uzasadnieniem, czynionym z pozycji natury myślenia, dla zakorzenienia tego, co ludzkie w obszarze samej tylko przyrody. Dzięki takiej opinii, w sposób nieskrępowany ani dawniejszą religijnością, ani planem przynależnej jej aksjologii, wiedza – nie tylko jako filozofia medycyny, ale i człowieka – uzyskuje kształt następującej treści: „człowiek zna siebie tak tylko, jak odczuwa swe związki z ciałem, a myślenie, do jakiego jest zdolny, odpowiedzialne ma być za ich jakość oraz komfort życia, jakie wiedzie on w doczesności”. Tym, co jest wobec powyższego dla mnie interesujące, są skutki oraz uwarunkowania, dla tak przyjętego przewartościowania, jakiego sprawcą jest Descartes.

dzień i godzina

(Wtorek) 11:45 - 12:15

sala

CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i WspółczesnejKierownik Sekcji: prof. dr hab. Adam Grzeliński (UMK)
Sekretarz Sekcji: dr Anna Markwart (UMK)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Adam Grzeliński

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X