Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz18:1518:45Etyk medyczny. Spór o kompetencje i zadaniamgr Jarosław Mikuczewski (Saint Louis University MO. USA)18:15 - 18:45 GG-245 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Etyki Szczegółowej i Stosowanej

abstrakt

Bieżący rok (2019) stanowi przełomowy moment dla funkcjonowania, a co ważniejsze – dla tożsamości praktyki, która w Stanach Zjednoczonych istnieje już od przeszło trzydziestu lat. Mowa o etyku medycznym. Zgodnie z najnowszymi ustaleniami Amerykańskiego Towarzystwa Bioetyki i Nauk Humanistycznych (American Society for Bioethics and Humanities / ASBH), w maju tego roku przeprowadzony został po raz pierwszy egzamin certyfikacyjny dla etyków medycznych. Realizacja egzaminu poprzedzona była wieloletnią dyskusją nad zasadnością wprowadzania specjalnej formy akredytacji dla etyków pracujących w placówkach medycznych. Wśród podnoszonych głosów pojawiały się obawy, że ASBH znajdzie się w pozycji jedynego interpretatora i cenzora kompetencji etyków medycznych. Wśród zwolenników akredytacji, przeważała opinia, że taki rodzaj uznania kompetencji wzmocni pozycję tej profesji w strukturze placówki medycznej.

Biorąc pod uwagę fakt pojawienia się nowej profesji, jaką jest akredytowany przez ASBH etyk medyczny, pragnę nakreślić w moim referacie dynamikę, jaka w gronie amerykańskich etyków towarzyszy dyskusjom nad zakresem kompetencji oraz tożsamością etyków medycznych. Moją refleksję pragnę zorientować w szczególny sposób na krytycznej analizie propozycji dr Lisy Rasmussen, która jest jedną z najbardziej wpływowych postaci w środowisku etyków medycznych. W referacie zaprezentuję sposób, w jaki Rasmussen rozumie kwestię kompetencji i tożsamości etyków medycznych. Główną tezą Rasmussen, zawartą w jej najnowszej pracy, jest twierdzenie, że etyk medyczny nie musi posiadać eksperckich kompetencji w zakresie etyki, aby prawidłowo wykonywać zadania przeznaczone w ramach swojej profesji, w szczególności przeprowadzać konsultancje etyczne. Dodatkowo Rasmussen stoi na stanowisku, że etyk medyczny w swojej działalności nie powinien czerpać z metaetycznego instrumentarium, jakie przynależy do etyki normatywnej. W konsekwencji filozof proponuje rozdzielenie, i w pewien sposób skontrastowanie, takich pojęć jak etyka, normatywność oraz moralność. Krytyczna analiza koncepcji Rasmussen przeprowadzona zostanie przy wsparciu dwóch filozofów: Tristrama Engelhardta oraz George’a Agicha. 

Prace tych myślicieli pozwolą mi na wskazanie dwóch niebezpieczeństw związanych z propozycją Rasmussen. Pierwsze niebezpieczeństwo wiąże się z redefinicją tradycyjnego rozumienia etyki normatywnej i wprowadzeniem takich założeń, które w konsekwencji poważnie okaleczą tę dyscyplinę. Na to niebezpieczeństwo wskazuje szczególnie Engelhardt, przeciwstawiając się równocześnie pomysłowi akredytowania etyków medycznych. W referacie przybliżone zostaną jego argumenty oraz logika kryjąca się za nimi. 

Drugie niebezpieczeństwo, jakie płynie z propozycji Rasmussen, związane jest z zaburzeniem szczególnego charakteru relacji między pacjentem a etykiem medycznym, jak również personelem medycznym. Szczególny charakter tej relacji opiera się na rzeczywistości autorytetu. Wnikliwa analiza zagadnienia autorytetu w pracy etyka medycznego przeprowadzona przez G. Agicha pozwala na jasne wskazanie negatywnych konsekwencji, jakie przyniesie optowanie przez Rasmussen za etykiem medycznym bez eksperckiej wiedzy w zakresie etyki oraz unikanie metaetycznego instrumentarium w prowadzonych konsultacjach z pacjentem oraz personelem medycznym. 

Głównym celem referatu będzie zarówno przybliżenie polskiemu gronu amerykańskiego kontekstu praktyki etyki medycznej, jak również wskazanie na interesujący i równocześnie niebezpieczny trend, dążący do redefinicji tradycyjnego rozumienia etyki jako dyscypliny normatywnej oraz rozdzielenia i przeciwstawienia sobie etyki, normatywności oraz moralności, przy równoczesnym odrzuceniu wszelkich metaetycznych narzędzi. Mimo, iż na gruncie polskim nie mamy wyróżnionej praktyki etyka medycznego, niemniej jednak analizując rozwój amerykańskiego kontekstu ośmielę się przypuszczać, iż taka praktyka w niedługim czasie stanie się powszechnym zjawiskiem również w naszym kraju. Ufam, że przedstawiony referat stanie się przyczynkiem do dalszej pogłębionej dyskusji nad kształtem i tożsamością etyki medycznej na gruncie polskim.

dzień i godzina

(Wtorek) 18:15 - 18:45

sala

GG-245 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Etyki Szczegółowej i StosowanejPrzewodnicząca: dr hab. Natasza Szutta (Uniwersytet Gdański)
Sekretarz: mgr Krystyna Bembennek (Uniwersytet Gdański)

obradom przewodniczy

dr Adriana Warmbier

Uniwersytet Jagielloński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X