Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz18:1518:45Epistemologia świadectwa w ujęciu Thomasa Rieda a kategorie agoforyczności i ewidencjonalności w gramatyce języków naturalnych - o nie rozwiązywalnym paradoksie antyredukcjonizmudr Elżbieta Łukasiewicz (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego)18:15 - 18:45 CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Epistemologii i Metafilozofii

abstrakt

Tematem wystąpienia jest status epistemiczny przekonań opartych na świadectwie innych. W szczególności rozważane będą argumenty zwolenników stanowiska antyredukcjonistycznego, przyjmującego, że przekonania oparte na świadectwie są uzasadnione bezpośrednio i a priori przez sam akt świadectwa. Według antyredukcjonistów przekonania takie mają charakter podstawowy i są uzasadnione w tym samym stopniu, co przekonania oparte na percepcji. Stanowisko to odwołuje się do założeń filozofii zdrowego rozsądku T. Reida, w ramach której zasada zaufania należy do podstawowych i oczywistych zasad warunkujących jakiekolwiek czynności poznawcze. Co istotne, w filozofii T. Reida ważną rolę odgrywają argumenty odwołujące się do struktury języka – podstawowe zasady zdrowego rozsądku mają znajdować odbicie w strukturze języków naturalnych. To właśnie założenie okazuje się nader problematyczne dla zwolenników antyredukcjonizmu, albowiem struktura gramatyczna około jednej czwartej języków naturalnych wyraźnie odróżnia percepcję i wiedzę bezpośrednią od przekonań opartych na świadectwie innych. W wystąpieniu będą rozpatrywane dwie kategorie gramatyczne o charakterze epistemologicznym: egoforyczność i ewidencjalność. Kategoria egoforyczności polega na binarnym oznaczaniu w zdaniu (najczęściej za pomocą afiksów fleksyjnych czasownika) osoby, która ma wiedzę pochodzącą z własnego doświadczenia, czyli jest autorytetem epistemicznym dla danego sądu p, oraz osoby, która takiej wiedzy nie posiada. Nieco podobna do egoforyczności, ale znacznie bardziej rozpowszechniona, jest kategoria ewidencjalności. Jej wykładniki (często obligatoryjne w obrębie zdania) informują o źródle informacji mówiącego – czy dane twierdzenie jest oparte na jego wiedzy bezpośredniej, na wnioskowaniu, czy też jest to informacja zasłyszana. Często wykładniki ewidencjalności implikują też stopień wiarygodności danego sądu. Kategorie egoforyczności i ewidencjalności, obecne w wielu językach naturalnych, nie pozwalają traktować percepcji i świadectwa innych jako równoprawnych źródeł uzasadnienia epistemicznego dla przekonań. Zatem stanowisko antyredukcjonizmu napotyka tutaj poważną trudność. W dyskusji ze zwolennikami indywidualizmu epistemicznego i redukcjonizmu antyredukcjoniści odwołują się bowiem do zasad filozofii zdrowego rozsądku, które powinny mieć odbicie w języku, natomiast ich stanowisko jest nie do pogodzenia ze strukturą gramatyczną wielu języków naturalnych.

dzień i godzina

(Wtorek) 18:15 - 18:45

sala

CTW-302 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Epistemologii i MetafilozofiiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Marek Hetmański (UMCS)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Trybulec (UMCS)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Ryszard Kleszcz

Uniwersytet Łódzki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X