Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

czw12wrz10:3011:00Ekspertyza jako problem metodologiczny i etycznydr hab. Agnieszka Lekka-Kowalik, prof. KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)10:30 - 11:00 CTW-304 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Metodologii i Filozofii Nauki

abstrakt

W społeczeństwie wiedzy obserwujemy „dyktaturę ekspertów” i malejące do nich zaufanie ze względu na rozbieżności ekspertyz na ten sam temat („pojedynki ekspertów”). Rozwój filozofii ekspertyzy jest odpowiedzią na ten stan rzeczy. W referacie rozważę ekspertyzę naukową jako coś, co ma przekształcać wiedzę w „zdolność działania” (N. Stehr) Będę argumentować, że ekspertyza jest deklaracją co do akceptowanych epistemiczno-metodologicznych i etycznych wartości. Argument buduję, analizując dwa problemy: (1) użycie danych w ekspertyzie. Wykorzystanie danych jest uznaniem ich za rzetelne, a ponieważ wiedza jest hipotetyczna, jest to też określenie poziomu akceptowalnej niepewności. Nie są to kwestie jedynie epistemiczno-metodologiczne, ale i etyczne, bowiem dane są nasycone wartościami („nagich faktów nie ma”), a dobór danych jest kierowany wartościami. Istnieje bowiem „bogactwo danych” – można tak dobrać pytania badawcze i dane, by wesprzeć pożądane działania (S. Lem: „ekspertoliza”); (2) spodziewany rezultat. Czy ekspertyza ma być rekomendacją do działania? Jeśli tak, to pojawia się kwestia przejścia od „jest” do „powinien”, a ponadto kwestia wartości: uznania rekomendowanego działania za słuszne, jego konsekwencji za akceptowalne, a ryzyko za dopuszczalne (czym w i jakim stopniu można ryzykować) – co jest stanowiskiem etycznym. Czy też ekspertyza ma jedynie dobrać skuteczne środki do realizacji celu zleceniodawcy? Jeśli tak, to pojawia się problem odpowiedzialności za skutki wykorzystania ekspertyzy i współuczestniczenie w podziale władzy. Pokażę ostatecznie, że nie istnieje ekspertyza neutralna co do wartości i niemożliwe jest rozłożenie ekspertyzy na element epistemiczno-metodologiczny i etyczny, a zilustruję to analizą czterech typów ekspertów (R. Pielke): neutralny badacz; arbiter naukowy; adwokat rozwiązania; uczciwy broker alternatyw.

dzień i godzina

(Czwartek) 10:30 - 11:00

sala

CTW-304 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Metodologii i Filozofii NaukiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Ryszard Kleszcz (UŁ)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Będkowski (UW)

obradom przewodniczy

prof. dr hab. Ryszard Kleszcz

Uniwersytet Łódzki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X