Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019czw12wrz17:0017:30Dlaczego chcemy czynić dobro? Filozofia Sophie de Grouchydr Anna Markwart (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)17:00 - 17:30 CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i Współczesnej

abstrakt

Sophie de Grouchy, markiza Condorcet (1764-1822), to autorka przekładu „Teorii uczuć moralnych” Adama Smitha na język francuski oraz dołączonych do tłumaczenia „Listów o sympatii”. W swych „Listach” rozwijała koncepcję sympatii Smitha, krytykując filozofa za brak wytłumaczenia źródeł sympatii (których sama upatrywała w doświadczaniu i dostrzeganiu cierpienia fizycznego).

Opisując swoje uwagi dotyczące pojęcia sympatii, zwracała uwagę, że współodczuwanie z innymi ich radości sprawia nam przyjemność, cieszy nas dobro innych (szczególnie jeśli do tego dobra się przyczyniamy) i chcemy oglądać ich szczęśliwych, a nie cierpiących. Z natury raczej dążymy do dobra innych, a nie do ich nieszczęścia. Skoro zatem nienawiść wymaga przyczyny, źródła chęci sprawiania innym bólu i cierpienia upatrywała w złym prawodawstwie i instytucjach, których charakter z czasem się wypaczył (lub od początku zostały niewłaściwie „zaprojektowane”). Kluczową rolę przypisywała edukacji, szczególnie tej wspierającej samodzielne myślenie, wyciąganie wniosków i rozwijanie wrażliwości. Krytykowała system szkolnictwa za promowanie raczej pamięciowego opanowywania wiedzy niż zachęcanie do samodzielnej, krytycznej refleksji.

Sophie de Grouchy podkreślała rolę wyobraźni i refleksji, rozróżniając dobro czynione w efekcie przypadku od tego będącego wynikiem namysłu. Uważała, że podążając za sympatią partykularną instynktownie działamy zgodnie z naszym sercem, jednak działanie zgodne z sympatią ogólną wymaga posłużenia się namysłem. Myślicielka argumentowała, że strach przed uczuciem żalu wystarcza, by powstrzymać ludzi przed czynieniem zła, zaś satysfakcja wynikająca z czynienia dobra jest jednym z istotnych motywatorów kształtujących postępowanie ludzi. Te dwa czynniki uważała za uniwersalne podstawy moralności. W wystąpieniu zamierzam przeanalizować argumenty Sophie de Grouchy wskazujące na to, że raczej chcemy czynić dobro niż zło i odnieść je do poglądów Adama Smitha.

dzień i godzina

(Czwartek) 17:00 - 17:30

sala

CTW-204 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Nowożytnej i WspółczesnejKierownik Sekcji: prof. dr hab. Adam Grzeliński (UMK)
Sekretarz Sekcji: dr Anna Markwart (UMK)

obradom przewodniczy

dr Przemysław Spryszak

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X