Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz18:4519:15Czy woda to H20. O teorii znaczenia H. Putnama w świetle filozofii chemii.dr Paulina Seidler (Uniwersytet Warszawski)18:45 - 19:15 CTW-304 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Metodologii i Filozofii Nauki

abstrakt

Znany przykład Ziemi Bliźniaczej Hilary’ego Putnama głosi, że osoba ucząca się nazwy „woda” na naszej planecie będzie odnosić się do H2O, a jej bliźniak z planety zwanej Ziemią Bliźniaczą, gdzie woda ma strukturę XYZ, używając terminu „woda” odnosić się będzie do płynu o strukturze XYZ. Mimo że obie wody – ziemska i bliźniaczoziemska – posiadają identyczną charakterystykę zewnętrzną, czyli stereotyp uznający, że woda jest nieprzeźroczystym, bezwonnym i bezbarwnym płynem znajdującym się m.in. w morzach i oceanach, to nie są to te same wody. Termin „woda” nie ma takiego samego znaczenia na Ziemi i na Ziemi Bliźniaczej, ponieważ wody te mają różne własności istotne, czyli posiadają odmienne składy chemiczne. To właśnie owe składy, należące do struktury rzeczywistości, decydują o znaczeniu. Czy jednak H2O to woda? Czy przykład Putnama jest adekwatny w świetle filozofii chemii? Cząsteczki substancji chemicznych o określonym składzie (i strukturze, którą Putnam pomija) uznaje się za przedmioty teoretyczne, które są zazwyczaj obserwowane w sposób pośredni. Przyjmuje się, że skład i struktura cząsteczek danej substancji są istotnymi, wewnętrznymi i przede wszystkim niezmiennymi właściwościami cząsteczek, ze względu na które określa się desygnację. Okazuje się jednak, że status przedmiotów teoretycznych chemii jest odmienny od zwyczajowo rozważanych w filozofii nauki przedmiotów teoretycznych. W filozofii chemii trwa bowiem dyskusja na temat niezmienności składu i struktury substancji chemicznych. Niektórzy badacze dochodzą do wniosku, że przypisanie określonej struktury cząsteczkom danej substancji jest zależne od złożonego kontekstu teoretycznego oraz eksperymentalnego. Wraz ze zmianą owego kontekstu zmienić może się struktura cząsteczki. Czy zatem teoria znaczenia Putnama, pozwalająca zachować tezę o konwergencji wiedzy i w duchu realizmu wyjaśniać historię odrzuconych przedmiotów teoretycznych, nie jest w stanie sprostać przedmiotom teoretycznym chemii? W referacie zostanie omówiona teoria oznaczania Putnama, znany przykład z wodą oraz stanowisko filozofii chemii odnośnie do składu i struktury cząsteczek substancji, i co za tym idzie status przedmiotów teoretycznych chemii.

dzień i godzina

(środa) 18:45 - 19:15

sala

CTW-304 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Metodologii i Filozofii NaukiPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Ryszard Kleszcz (UŁ)
Sekretarz Sekcji: dr Marcin Będkowski (UW)

obradom przewodniczy

Michał Będkowski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X