Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019czw12wrz12:1512:45Czy prawda zawsze jest piękna, czyli jak wartości estetyczne mogą stać się przeszkodą epistemologicznądr hab. Andrzej Łukasik, prof. UMCS (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), mgr Magdalena Łata (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej)12:15 - 12:45 C-324 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwa

abstrakt

Podstawową rolę w ocenie i akceptacji zmatematyzowanych teorii fizyki współczesnej pełnią dane empiryczne. Jednak w poszukiwaniach nowych praw i teorii, jak również w sytuacjach, gdy brak jest wystarczających danych empirycznych pozwalających na rozstrzygnięcie między konkurującymi teoriami fizycy stosują także pozaempiryczne kryteria wyboru teorii naukowych, w tym kryteria o charakterze estetycznym. W odróżnieniu od wartości estetycznych, związanych na przykład ze zmysłową percepcją dzieła sztuki, mają one charakter czysto intelektualny i abstrakcyjny – wiążą się zwykle z pięknem (a także prostotą, elegancją, symetrią) formalizmu matematycznego teorii. U podstaw stosowania kryteriów estetycznych leży zapewne mające starożytną proweniencję przywiązanie do idei doskonałości kosmosu, czyli ładu, który jawi się pięknym i eleganckim jako podstawa Wszechświata. W filozoficznych pismach wielu fizyków, którzy w istotny sposób przyczynili się do rozwoju tej dyscypliny możemy znaleźć stwierdzenia, że piękno jest istotnym pozaempirycznym kryterium prawdziwości teorii. Istotnie, akceptacja określonych kryteriów estetycznych w ocenie wartości teorii naukowych w fizyce dawała niejednokrotnie pozytywne rezultaty i prowadziła uczonych do ważnych odkryć. Istnieje jednak druga strona medalu – niekiedy stanowiła ona przeszkodę epistemologiczną (G. Bachelard) utrudniającą akceptację poprawnych rozwiązań problemów naukowych.
Celem referatu jest analiza tezy (sformułowanej m.in. przez S. Hossenfelder w pracy Lost in Math. How Beauty Leads Physics Astray, 2018), że stosowanie wartości estetycznych w fizyce stanowi wyraz indywidualnych i subiektywnych preferencji, jest przejawem raczej mody niż metody naukowej, stanowi zaprzeczenie idei obiektywizmu naukowego i jest odpowiedzialne za brak znaczącego postępu w fizyce fundamentalnej w ciągu kilku ostatnich dekad.

dzień i godzina

(Czwartek) 12:15 - 12:45

sala

C-324 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Filozofii Przyrody i Filozofii Przyrodoznawstwaprzewodniczący Sekcji ks. prof. Janusz Mączka (UPJPII)
sekretarz Sekcji o. dr Jacek Poznański SJ (AIK)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X