Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz17:3018:00Czy kategorie to rodzaje bytów? Problemy z ontologiczną interpretacją Arystotelesowskiej teorii kategoriidr Tomasz Tiuryn (Uniwersytet Warszawski)17:30 - 18:00 CTW-220 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej

abstrakt

Zgodnie z tradycyjną interpretacją, którą znamy ze starożytnych komentarzy, m.in. z wpływowego w czasach średniowiecznych komentarza Boecjusza, Arystotelesowska lista kategorii jest listą najwyższych rodzajów bytu (prima rerum genera). A zatem substancja, jakość, ilość i inne kategorie mają oznaczać najbardziej ogólne rodzaje, pod które podpada wszystko, co istnieje.

Interpretacja ta jest oczywiście oparta na wielu wypowiedziach samego Arystotelesa. Np. czwórpodział z r. 2 „Kategorii”, w którym dzieli się rzeczy na będące w podmiocie i orzekane o podmiocie, jest według Arystotelesa podziałem bytów (tōn ontōn). Ponadto, klasyfikacja kategorii jest często wykorzystywana przez Arystotelesa do uzasadnienia tezy, że „byt” jest określeniem wieloznacznym (por. Met. IV.2, V.7, VI.2). Jednak istnieją poważne trudności z takim odczytaniem klasyfikacji kategorii. Jak wskazuje wielu badaczy (M. Frede, D. Morrison) „Kategorie” wydają się raczej tekstem wprowadzającym do „Topik”, a więc tekstem, który ma celu pomoc w konstruowaniu definicji oraz budowaniu argumentów; nie jest to w każdym razie tekst ontologiczny. Same kategorie mają genezę gramatyczną (odpowiadają liście pytań, które można postawić na temat danego przedmiotu), problematyczny jest również status niektórych kategorii, np. kategorii relacji, która, jak się wydaje, nie tworzy w ujęciu Arystotelesa spójnego rodzaju.

W swoim referacie chciałbym zastanowić się nad pytaniem, na ile Arystotelesowska klasyfikacja kategorii ma charakter ontologiczny. Omówię również trudności związane z tezą Arystotelesa, iż wprowadzenie kilku różnych kategorii prowadzi do przyjęcia wniosku o wieloznaczności (homonimiczności) pojęcia bytu. Moje odczytanie zmierza do postawienia tezy, że choć klasyfikacja kategorii nie ma pierwotnie charakteru ontologicznego, to Arystoteles używa jej w taki sposób, że można na jej podstawie stworzyć klasyfikację bytów. Wymaga to jednak rozszerzenia i doprecyzowania tez Arystotelesa.

 

dzień i godzina

(Wtorek) 17:30 - 18:00

sala

CTW-220 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Historii Filozofii Starożytnej i ŚredniowiecznejPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Mikołaj Olszewski (PAN)
Sekretarz Sekcji: dr hab. Dorota Zygmuntowicz, prof. PAN

obradom przewodniczy

dr hab. Jacek Zieliński

Uniwersystet Wrocławski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X