Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019pt13wrz11:4512:15Czy Arystoteles miał teorię znaczenia?dr Tomasz Tiuryn (Uniwersytet Warszawski)11:45 - 12:15 CTW-217 (Centrum Transferu Wiedzy) organizator: Sekcja Semiotyki i Filozofii Języka

abstrakt

W “Hermeneutyce” Arystoteles szkicuje słynny trójkąt semantyczny, w którym znaczenie wyrażeń językowych jest opisane za pomocą relacji między trzema poziomami: słowami mówionymi, myślami i rzeczami. Ten obraz języka był niezwykle wpływowy w historii refleksji nad językiem, jednak wiąże się z nim wiele problemów interpretacyjnych. Ponadto, wiele uwag Arystotelesa na temat znaczenia lub sygnifikacji (semainein) kłóci się z naszymi współczesnymi intuicjami na temat znaczenia. Niektórzy wybitni badacze myśli Arystotelesa doszli więc do wniosku, że Arystoteles w ogóle teorii znaczenia nie posiadał (T. Irwin, N. Kretzmann). Proponują oni wprowadzić pojęcie sygnifikacji, które w ich ujęciu różni się zasadniczo od współczesnego pojęcia znaczenia.

W swoim referacie chciałbym pokazać, jaka jest specyfika Arystotelesowskiej teorii znaczenia oraz zastanowić się nad pytaniem, na ile pojęcie sygnifikacji różni się od współczesnego pojęcia znaczenia, a na ile jest do niego podobne. Osią referatu będzie teza, że znaczenie wyrażeń językowych w teorii Arystotelesa wyznacza relacja oznaczania „nazwa – rzecz”, nie zaś, jak sugeruje, opis trójkąta semantycznego, relacja „nazwa – myśl”. Takie ujęcie ma kilka istotnych konsekwencji: po pierwsze sprawia, że relacja sygnifikacji staje się relacją obiektywną, to znaczy niezależną od przekonań danego użytkownika języka; po drugie, przy takim opisie znaczenie upodabnia się do odniesienia.

W referacie przedstawię argumenty za tezą, że ta specyfika arystotelesowskiego pojęcia sygnifikacji nie sprawia, iż nie możemy go uznać za odpowiednik naszego współczesnego pojęcia znaczenia. Pokażę w szczególności, że teoria Arystotelesa zakłada rozróżnienie między znaczeniem i odniesieniem, oraz, że obiektywizacja pojęcia znaczenia zbliża tę koncepcję do współczesnych stanowisk eksternalistycznych w semantyce (H. Putnam, T. Burge). Rozważę również kilka modeli, które opisują w jaki sposób rzeczy są oznaczane przez wyrażenia językowe.

dzień i godzina

(Piątek) 11:45 - 12:15

sala

CTW-217 (Centrum Transferu Wiedzy)

organizator

Sekcja Semiotyki i Filozofii JęzykaPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Joanna Odrowąż-Sypniewska (UW)
Sekretarz Sekcji: mgr Natalia Karczewska (UW)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X