Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

śr11wrz11:0011:30Człowiek ma ciało czy jest ciałem? O antydualistycznej antropologii Gabriela Marcelamgr Wojciech Zalewski (Uniwersytet Jagielloński)11:00 - 11:30 C-623 (Collegium Jana Pawła II) organizator: Sekcja Antropologii Filozoficznej

abstrakt

Celem wystąpienia jest przedstawienie antydualistycznej antropologii Gabriela Marcela. Na początku wystąpienia stwierdzam, iż myśl Marcela wyrasta ze sprzeciwu wobec Kartezjańskiego dualizmu, który, rozszczepiając człowieka na res cogitans i res extensa, deprecjonuje materialno-cielesną sferę człowieczeństwa, ponieważ ciało, zgodnie z perspektywą Kartezjusza, ma charakter przedmiotowy. Następnie, charakteryzując Marcelowską krytykę Kartezjańskiego cogito, zaznaczam, że Marcel, rozpoznając niebezpieczeństwo dualistycznego redukcjonizmu, podkreśla wagę problematyki istnienia. Człowiek, zanim zacznie myśleć, istnieje. Jego łączność z całą rzeczywistością, z tym, co Marcel nazywa bytem/byciem/istnieniem jest pierwotna i nierozdzielna. Świadectwem uczestnictwa w bycie jest właśnie fakt cielesności, tj. konkretności, ograniczoności, podatności na słabość i zranienie. Człowiek nie może zdobyć się na dystans wobec własnego ciała, tzn. nie może realnie trwać poza czy ponad nim. Dlatego nie można posiadać ciała tak, jak posiada się przedmioty. Człowiek jest ciałem; stanowi ono niezbywalny, konstytutywny element tożsamości. Dalej podkreślam, że tożsamość podmiotu z jego ciałem nie oznacza jednak czegoś na kształt redukcji materialistycznej. Przeciwnie, ciało stanowi swoiste medium, które za pośrednictwem całego konglomeratu wrażeń, odczuć i potrzeb ustanawia sieć głębokich relacji interpersonalnych. Kończąc podkreślam, że Marcelowskie „ucieleśnienie” człowieka niejako odprzedmiotawia jednocześnie to, co w perspektywie dualistycznej ma charakter wyłącznie pragmatyczny i akcydentalny. W perspektywie, którą proponuje Marcel, wszystko to, co przedmiotowe, rozpoczynając od rzeczy użytkowych, na materii jako takiej kończąc, zostaje wyniesione do rangi „przedłużonej cielesności”, tzn. tego, czego sens ogniskuje się w relacjach międzyosobowych, z istoty otwartych na Boga, rozumianego jako konkret i transcendencja miłości.

dzień i godzina

(środa) 11:00 - 11:30

sala

C-623 (Collegium Jana Pawła II)

organizator

Sekcja Antropologii Filozoficznejprzewodniczący: ks. dr hab. Jarosław Jagiełło, prof. UPJPII (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)
sekretarz: ks dr Milosz Hołda (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)

obradom przewodniczy

dr hab. Waldemar Czajkowski

Politechnika Śląska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X