Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

wt10wrz18:4519:15Barwy systemu-świata – techniki reprezentacji globalnej uniwersalności społecznej w obrazach-mapach Franka Bowlingadr Marta Oleksik (Polska Akademia Nauk)18:45 - 19:15 GG-247 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Kultury

abstrakt

Kultura napotyka w dzisiejszej rzeczywistości na poważny problem reprezentacji. Odkąd stosunki ekonomiczne, społeczne i polityczne zyskały wymiar globalny, wzrósł niepomiernie poziom ich komplikacji. Łączą je z sobą wielopoziomowe zależności, których sieć staje się coraz trudniejsza do uchwycenia w doświadczeniu. Na problem ten zwracają w swojej pracy uwagę Jeff Kinkle i Alberto Toscano pisząc o wyzwaniu, jakie stanowi dziś wypracowanie „praktyki orientacyjnej, która łączyłaby abstrakcje kapitału ze zmysłowymi danymi codziennego doświadczenia” (Cartographies of the Absolute, 7). Nie chodzi przy tym wyłącznie o globalną skalę, ale również o wielowymiarowość społecznej uniwersalności funkcjonującej, jak zauważa Maurizio Lazzarato, na zasadzie „rozkodowanych przepływów (abstrakcyjnej pracy, znaków, pieniądza), które nie są zogniskowane wokół indywidualnej ludzkiej podmiotowości, lecz wokół gigantycznych mechanizmów społecznych (korporacji, kolektywnej infrastruktury państwa dobrobytu, systemów komunikacyjnych, itd.)” (Signs and Machines, 28). Przepływy te tworzą rzeczywistość społeczną o hybrydowym charakterze, gdzie zjawiska niespójne ontycznie spotykają się z sobą i łączą na wspólnej ontologicznie płaszczyźnie.

W swoim projekcie badawczym analizuję strategie, jakie obiera kultura współczesna, by odpowiedzieć na to wyzwanie. Interesuje mnie to, w jaki sposób literatura i sztuki starają się udostępnić globalną uniwersalność z zastosowaniem właściwych sobie środków. W swoim wystąpieniu odwołam się do konkretnego przykładu takiej strategii reprezentacyjnej – obrazów-map autorstwa Franka Bowlinga i charakterystycznego dla nich sposobu wykorzystania koloru w celu uzmysłowienia mechanizmów tworzenia się globalnych struktur zależności. Malarz ten eksperymentuje z abstrakcyjnym ekspresjonizmem, wykorzystując jego techniki, by wypracować krytyczne spojrzenie na współczesny system-świat i konstytuujące go relacje. Dynamika ich powstawania i rozpadu ma zostać oddana przez sposób nakładania plam barwnych – relacja, którą zdefiniuję w nawiązaniu do teoretycznych prac Bowlinga oraz do aparatu teoretycznego, wypracowanego przez badaczy odwołujących się do teorii zależności. Pokażę, że wędrówki koloru w przestrzeni mapy oddają sposób rozprzestrzeniania się globalnych prawidłowości i płynność charakterystyczną dla ich struktury. Płynność ta, immanentne niezdeterminowanie relacji konstytuujących społeczną uniwersalność, nie wyklucza bynajmniej ich regularności, której wielowymiarowy charakter nie pozwala się ująć w sztywno określonej strukturze pojęciowej. Bowling oddaje tę korelacje nurzając kontynenty w potężnych falach barwnych, łączących masywność z subtelnym zróżnicowaniem i rozszczepieniem wewnętrznym. Pozwala mu to na oddanie intensywności i rytmów właściwych rozkodowanym przepływom, o których pisze Lazzarato. Dzięki temu malarz przezwycięża nieuchwytność systemowych struktur i pokonuje barierę, jaką złożoność systemu-świata stawia naszemu doświadczeniu.

 

dzień i godzina

(Wtorek) 18:45 - 19:15

sala

GG-247 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii KulturyPrzewodniczący Sekcji: prof. dr hab. Roman Kubicki (UAM)
Sekretarz Sekcji: dr Andrzej Marzec (UAM)

obradom przewodniczy

dr Andrzej Marzec

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Font Resize
Contrast
X