Polski Zjazd Filozoficzny

wrzesień, 2019

2019śr11wrz17:3018:00Afordancja a urojeniadr Maja Białek (Uniwersytet w Białymstoku)17:30 - 18:00 GG-208 (Gmach Główny KUL) organizator: Sekcja Filozofii Umysłu i Kognitywistyki

abstrakt

“Afordancje”, oferty działań składane nam przez otoczenie i postrzegane przez nas bez pośrednictwa reprezentacji, wg. autora tego pojęcia J. Gibsona zjawisko przekraczające dychotomie podmiot-przedmiot i subiektywne-obiektywne, to doskonałe narzędzie dla wszelkich badań prowadzących w ramach szeroko pojętego ucieleśnionego poznania (nazywanego paradygmatem 4E). Sięga się po nie również, choć wciąż zaskakująco rzadko, w fenomenologicznej i ucieleśnionej filozofii psychiatrii (por. Gallagher 2018). Na ogół jednak odnosi się je przede wszystkim do prostych działań motorycznych i wykorzystuje do tego, aby opisać, jak zaburzenia psychiczne (przede wszystkim schizofrenia i depresja) wpływają na nasze funkcjonowanie w środowisku. Do tego celu użyteczne okazało się kontrowersyjne rozróżnienie Kiversteina, Van Dijka i Rietvelda (m. in. 2019), którzy (rozwijając myśl Koffki (1935)), proponują Wittgensteinowską w duchu koncepcję, że istnieje pewien obiektywny krajobraz afordancji (zdeterminowany przez formę życia, czy też niszę ekologiczną), a tylko pewne pole jest dostępne konkretnej osobie działającej (z uwagi na jej aktualne potrzeby).
Wykorzystam tę myśl, aby zastosować pojęcie afordancji do scharakteryzowania i skontrastowania urojeń występujących w depresji i w schizofrenii.
Na ogół myśli się o urojeniach jak o przekonaniach (lub zbliżonych fenomenach), pojęcie to jest jednak tak wieloznaczne, że tylko utrudnia zrozumienie tego zjawiska. Użycie koncepcji afordancji naturalnie wymusza skupienie się na dwóch aspektach: na cielesnym zakorzenieniu, które jest warunkiem możliwości jakiejkolwiek aktywności poznawczej i na społecznym i środowiskowym kontekście, który ostatecznie determinuje rezultaty tej aktywności. Nasze cielesne zakorzenienie ma kluczowe znaczenie dla wytwarzania się pola afordancji, natomiast społeczny i środowiskowy kontekst konstytuują ich krajobraz. Zarazem oba te wymiary wzajemnie się kształtują. Pokażę, jak pogłębić rozumienie wskazanych dwóch rodzajów urojeń jako różnych zniekształceń relacji między polem a krajobrazem afordancji.

dzień i godzina

(środa) 17:30 - 18:00

sala

GG-208 (Gmach Główny KUL)

organizator

Sekcja Filozofii Umysłu i KognitywistykiPrzewodnicząca Sekcji: prof. dr hab. Urszula Żegleń (UMK)
Sekretarz Sekcji: dr Daniel Żuromski (UMK)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Font Resize
Contrast
X